REKLAMA
REKLAMA

Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych

Ostre zapalenie gardła i migdałków jest chorobą narażoną na najczęstsze błędy terapeutyczne. Badania wykazują, że nawet 75% dorosłych wraca od lekarza z receptą na antybiotyk, gdzie wskazania do jego stosowania obejmują tylko ok. 15% z nich.

Pacjent

Pacjenci najczęściej uskarżają się na silny ból gardła i takie objawy jak zaczerwienienie gardła i trudności w połykaniu. Objawom może towarzyszyć katar, kaszel, gorączka, bóle brzucha.

Źródło

Najczęstszą przyczyną zapalenia gardła i migdałków są zdecydowanie wirusy (70-85% przypadków u dzieci pow. 3 rż i aż 90-95% przypadków u dorosłych). Objawy zapalenia najczęściej znikają samoistnie po 3-4 dniach.
Jeśli zapalenie ma jednak podłoże bakteryjne, można z ok. 90% pewnością stwierdzić, że jest ono spowodowane Streptococcus pyogenes (paciorkowcem beta-hemolizującym typu A).

Diagnostyka

Należy podkreślić, że różnicowanie etiologii wirusowej od bakteryjnej tylko na podstawie objawów jest trudne i żaden objaw nie charakteryzuje w 100% zakażenia bakteryjnego (łącznie z białym nalotem na błonie śluzowej, jak się powszechnie uważa). Tylko badanie mikrobiologiczne pozwala na pewne rozpoznanie etiologii paciorkowcowej.
Lekarze mają do dyspozycji m.in. skalę Centora/Mclsaaca. Uzyskanie 0-1 pkt nie uzasadnia do podania antybiotyku (ryzyko zakażenia bakteryjnego max 6%), natomiast 4 pkt wymagają antybiotykoterapii (ryzyko wynosi ok. 38-63%). W przypadku pośredniego wyniku powinniśmy zachęcić pacjenta do kontaktu z lekarzem i/lub wykonania badania mikrobiologicznego. Za co przyznawane są punkty?
Parametr
Uzasadnienie
Punkty
Gorączka >38 °C
O toczącym się zakażeniu bakteryjnym często świadczy podwyższona temperatura oraz nagły początek objawów.
1
Nie występowanie kaszlu
Obecność objawów przeziębiennych (kaszlu, kataru, chrypki, biegunki, bólów mięśni) zazwyczaj towarzyszy zapaleniu wirusowym.
1
Powiększone węzły chłonne
Możemy poprosić pacjenta o dotknięcie węzłów szyjnych pod żuchwą – ich bolesność i obrzęk mogą świadczyć o zakażeniu bakteryjnym
1
Biały nalot na migdałkach
Czy pacjent może sprawdzić w lusterku tylnią część gardła? Nalot włóknikowy częściej wskazuje na paciorkowce.
1
Wiek 3-14
Zdziwieni? Dzieci są znacznie bardziej narażone na bakteryjne zapalenie gardła i migdałków. Wykazano, że nawet 21% dzieci w wieku szkolnym jest bezobjawowym nosicielem S. pyogenes (a tylko 2-4% dorosłych). Ryzyko, że to właśnie bakteria wywołała anginę u dzieci, wynosi ok. 15%.
1
Wiek 15-44
0
Wiek >45
-1

Badania mikrobiologiczne

Niedoceniane i zdecydowanie za rzadko wykonywane są badanie diagnostyczne w kierunku bakterjnego zapalenia gardła i migdałków. Takie badania pacjenci mogą zrobić prywatnie w laboratorium (koszt ok. 35zł).
Rozróżniamy dwa rodzaje testów:
  • tradycyjny (posiew z wymazu z gardła) – daje 90-95% pewność co do rodzaju zapalenia (wirusowe/bakteryjne); możliwość wykonania antybiogramu; na wynik czeka się 1-3 dni;
  • szybki (do wykrywania antygenu paciorkowca) – wynik w ciągu 5 min; charakteryzuje się niższą czułością (dlatego jeśli czułość testu wynosiła <90% to brak wykrycia antygenu S. pyogenes u małych dzieci powinien zostać potwierdzony tradycyjnym testem);
Praktyczne wskazówki:
  • Testy wykonuje się jeszcze przed podaniem antybiotyku!
  • Kilka godzin przed wymazem nie należy jeść, pić, myć zębów, czy stosować tabletek do ssania.
  • Ujemny wynik (brak bakterii) = zakończenie podawania antybiotyku (jeśli był stosowany przed odebraniem wyników).
  • Posiew z wymazu można przeprowadzić tylko w kierunku S. pyogenes i bez antybiogramu, co powinno obniżyć koszty badania i przyśpieszyć uzyskanie wyników.
  • Pełny posiew i antybiogram warto przeprowadzić w przypadku nawracających zakażeń i nadwrażliwości na penicylinę.

Leczenie

Ostre zapalenie gardła i migdałków jest chorobą narażoną na najczęstsze błędy terapeutyczne. Badania wykazują, że nawet 75% dorosłych wraca od lekarza z receptą na antybiotyk, gdzie wskazania do jego stosowania obejmują tylko ok. 15% z nich. Należy zaznaczyć, że w badaniach klinicznych przewagę antybiotyku nad placebo udowodniono tylko u pacjentów, u których potwierdzono zakażenie paciorkowcem.
Jeśli zakażenie S. pyogenes zostało potwierdzone, wybór antybiotyku powinien być prosty, gdyż lekiem z wyboru jest penicylina fenoksymetylowa:
Wybór antybiotyku:
Penicylina fenoksymetylowa = fenoksymetylpenicylina (np. Ospen)
Uzasadnienie:
100% wrażliwość S. pyogenes
Wąskie spektrum działania przeciwbakteryjnego
Zmniejsza czas trwania objawów
Skraca czas zakaźności
Mało działań niepożądanych
Niska cena
Dawkowanie
Dorośli:
Dzieci:
1 – 1,5 mln j.m. / 2x dz.
0,05 – 0,1 mln j.m. / kg m.c. / 2x dz.
(np. dla dziecka o wadze 15 kg: 0,75 – 1,5 mln / 2x dz.)
Zagrożenie
Konieczność stosowania przez 10 dni
– nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich i skrócenie tego czasu = najczęstsza przyczyna nieskuteczności (szczególnie u dzieci)!
U pacjentów, u których stwierdzono nadwrażliwość na penicyliny (oprócz reakcji natychmiastowych) można stosować też cefadroksyl (np. Duracef, Biodroxil) lub cefaleksynę (np. Keflex). Oporność S. pyogenes na makrolidy (np. azytromycynę) może wynosić nawet 30% w regionach, gdzie ta grupa leków jest często stosowana. Z tego względu makrolidy powinny być stosowane jedynie w przypadku nadwrażliwości natychmiastowej i najlepiej po zrobieniu antybiogramu.
Co musisz wiedzieć?
  1. ​Zapalenie gardła i migdałków jest spowodowane głównie przez wirusy.
  2. Choroba samoogranicza się po 3-4 dniach, w tym czasie stosować leki objawowe.
  3. Zakażenie bakteryjne można potwierdzić testem mikrobiologicznym.
  4. Posiew z wymazu z gardła jest testem dokładniejszym, ale dłuższym; testy immunoenzymatyczne są mniej czułe, ale szybkie.
  5. Bakteryjna etiologia jest częstsza u dzieci w wieku szkolnym i towarzyszy jej gorączka, powiększone węzły chłonne, nalot na migdałkach. Rzadko występują inne objawy przeziębienne.
  6. Zakażenie bakteryjne jest najczęściej wywołane przez S. pyogenes i antybiotykiem z wyboru jest penicylina fenoksyetylowa stosowana (koniecznie!) przez 10 dni.

Źródło:

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo