REKLAMA
REKLAMA

Opryszczka wargowa – pigułka wiedzy dla farmaceuty

Wirus opryszczki znany jest ludzkości od tysięcy lat. Już najstarsze znane źródła dotyczące medycyny zawierają opis tego schorzenia. Mowa tutaj między innymi o sumeryjskich tabliczkach glinianych z III tysiąclecia p.n.e. W XVIII w. lekarz króla  Ludwika XIV opisał przypadki opryszczki miejsc intymnych, które obserwowano u francuskich prostytutek.

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Czym jest opryszczka wargowa

Jest to schorzenie wywołane wirusem opryszczki (HSV, herpes simplex virus). Opryszczka jamy ustnej i skóry okołowargowej jest najczęściej występującą postacią kliniczną zakażenia HSV. Istnieją dwa rodzaje tego wirusa, tzn. HSV-1 oraz HSV-2. W świetle badań pierwszy z wymienionych powoduje zakażenia powyżej talii, natomiast drugi z nich odpowiada za infekcje w okolicy okołogenitalnej oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Epidemiologia i etiologia

Zakażenie wirusem opryszczki należy do jednej z najczęściej spotykanych infekcji wirusowych. Ocenia się, że około 50% mieszkańców krajów Europy Zachodniej wykazuje serologiczne oznaki infekcji wirusem HSV1, chociaż nie muszą wykazywać jakichkolwiek objawów.

Zakażenie najczęściej jest konsekwencją bezpośredniego kontaktu z błoną śluzową (np. podczas pocałunku). Wirus atakuje komórki naskórka, a także skóry, wywołując charakterystyczne pęcherze. HSV wędruje także do zakończeń nerwów, a następnie do zwojów czuciowych, gdzie przebywa w uśpieniu do czasu aktywacji. Pacjent raz zainfekowany nie pozbywa się wirusa do końca życia.

Cechy opryszczki i stany jakie należy wykluczyć

Objawy i cechy opryszczki

  • Świąd
  • Pieczenie i mrowienie
  • Pojawienie się pęcherzyków i pęcherzy
  • Zaczerwienienie
  • Wykwit, który zmienia się w strup i samoistnie ustępuje w ciągu 7-10 dni
  • Osoba zakażona ma nawrót 2-3 razy w ciągu roku

Stany jakie należy wykluczyć

Liszajec zwyczajny

Początkowo wygląda jak mała, czerwona, swędząca plamka zapalna na skórze, która przekształca się w pękający pęcherzyk. Wysięk wysycha w postaci brązowożółtych, wilgotnych strupków.

Zapalenie kącików ust

Występuje w każdym wieku. Pacjenci predysponowani to Ci noszący protezy zębowe. Kąciki ust są czerwone, pękają i tworzą się szczeliny. Zmiany stają się rozmiękłe i trudno się goją ze względu na ruchy ust.

Afty

W porównaniu do opryszczki częściej pojawiają się na wewnętrznej części ust niż zewnętrznej.

Leczenie preparatami OTC

Jedynymi lekami o potwierdzonym działaniu jest acyklowir oraz pancyklowir. Ich mechanizm działania polega na hamowaniu polimerazy DNA wirusa. Istnieje również na rynku polski preparat, który posiada udowodnioną skuteczność w zwalczaniu opryszczki, mowa o kremie zawierającym denotywir (Vratizolin). Ważne, aby podkreślić, że acyklowir stosowany doustnie posiada udowodnione działanie, natomiast dowody dotyczące miejscowego stosowania nie są tak jednoznaczne.

Stosowane preparaty łagodzące objawy, których skuteczność nie jest jednoznacznie potwierdzona

Preparaty cynku

Działają ściągająco i potencjalnie przeciwwirusowo

Ekstrakt z liści melisy

Potencjalne hamowanie namnażania wirusa

Dodatkowe wskazówki dla pacjenta

  • Leki działające miejscowo należy nakładać systematycznie
  • Stosować preparaty chroniące przed słońcem (jeden z czynników predysponujących do wystąpienia aktywacji wirusa)
  • W fazach remisji wzmacniać organizm
  • Można doradzić pacjentowi zastosowanie plastrów maskujących opryszczkę

Kiedy należy skierować pacjenta do lekarza?

  • Zmiany utrzymują się ponad 14 dni
  • Obserwujemy zmiany w obrębie jamy ustnej
  • Zmiany rozsiane i nasilone
  • W przypadku osób z ograniczoną odpornością
  • Zmiany są nasilone i obejmują inne części twarzy (możliwy liszajec)

 

Bibliografia:

  • Lesiak, A., & Narbutt, J. (2017). Kompleksowe leczenie opryszczki wargowej. In Forum Dermatologicum(Vol. 3, No. 4, pp. 147-151).
  • Rutter, P., Pluta, J. J., Zagrodnik, M., & Błaszczyna, N. (2018). Opieka farmaceutyczna: objawy, rozpoznanie i leczenie. Elsevier Urban & Partner.
  • Lennecke, K., Hagel, K., & Przondzionko, K. (2012). Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób.Medpharm.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

27 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Teraz w sezonie duża ilość pacjentów, ma opryszczkę po przeziębieniu.
jak odpornosc pacjentom spada to i opryszczka atakuje
Opryszczka i nie tylko. Dlatego trzeba o odporność dbać i się wzmacniać, szczególnie w okresie zimowym.
U mnie ostatni co miesiąc nawraca, jest to bardzo uciążliwe
Czasem u niektórych pojawia się mrowienie w okolicy ust, zaczerwienienie i znika. Wielu stosuje spirytus...
Pojawia się po przeziębieniu czy może je zwiastować? Co częściej?
raczej po przeziębieniu, które osłabia organizm i pozwala sie wirusowi reaktywować
spada odporność i juz pojawia sie nieprzyjaciel. Miałam dziś pacjentkę z opryszczką na całej górnej wardze
ja miałam kiedys pacjenta z całym nosem zajętym zmianami:(
Ja dzisiaj malucha z całym nosem i ustami- jutro wysłałam do pediatry.
o masakra, z dziećmi i opryszczką to nie ma żartów
U dzieci chyba najgorzej o rozniesienia. Do nosa najbliżej. Do oczu tez się zdarza? Dzieci trudno upilnować.
Niestety maluchom trudno wytłumaczyć, że nie wolno drapać i roznoszą na większą powierzchnię.
a w nosie opryszczka jest niesamowicie bolesna
Jak najbardziej mam pacjentkę która od czasu do czasu boryka się z opryszczką w nosie. Bardzo uciążliwa i bolesna.
przyznam szczerze, ze osobiście nigdy nie doświadczyłam tego problemu....tym bardziej trudniej komuś doradzać
Opryszczka była jest i będzie oby tylko ta na ustach.
Temat rzeka, stale jest opryszczka, zima lato, wiosna jesień
No właśnie, sezon trwa cały rok. Choć wydawać by się mogło ze latem możemy być spokojni.
A co byście polecili karmiącej zewnętrznie do smarowania- maluch 2 tygodnie.
może maść cynkowa ale to już wówczas gdy pojawia się strupek
acyklowir uznawany za bezpieczny: https://farmaceuta-radzi.pl/acyklowir-i-karmienie-piersia/#
A ja bym proponował wyłącznie plastry. Bo one nie mają wyłącznie działania maskującego, ale tez jedno, które jest mega ważne i rzeczywiście przyśpiesza gojenie. Uniemożliwiają rozdrapywanie lub przypadkowe uszkodzenie zmiany. Maści z antywirami mają "niejednoznaczne" dowody na skuteczność, czyli po prostu nic nie dają bo, kiedy zmiana już jest to jest po prostu za późno.
A co można polecić dzieciom? Od jakiego wieku jest acyklovir w maści ?
W ulotce nie ma określonego wieku, problemem jest posmarowanie dziecku takije zmiany żeby tego zaraz nie zjadło, jednynie przez sen :)