Aptekarz.pl > Choroby i dolegliwości > Depresja > Nowy Lek — trazodon

Nowy Lek — trazodon

21-08-2023 08:36:13

Depresja i zaburzenia lękowe dotykają coraz szerszej grupy pacjentów. Terapia tych schorzeń jest złożonym procesem, dobieranym indywidualnie i często wymagającym modyfikacji stosowanych leków. Takiej zmiany doświadczył pacjent, który zgłosił się do apteki z receptą na nowy lek — trazodon.

W tym artykule przyjrzymy się coraz bardziej popularnej substancji, którą jest trazodon. (fot. Shutterstock)

Trazodon to lek stosowany w leczeniu depresji.

Nowy Lek a efektywność leczenia

Usługa Nowy Lek świadczona w aptece zapewnia pacjentowi kompleksową informację o leku, jego działaniu, zasadach stosowania i potencjalnych działaniach niepożądanych. Adresatami usługi są pełnoletni pacjenci chorujący przewlekle, którzy otrzymali receptę na nowy lek. Zmianie leczenia mogą towarzyszyć wątpliwości, które może rozwiać farmaceuta podczas wizyty wstępnej. Dzięki zwiększeniu wiedzy i zaangażowania pacjenta rośnie prawdopodobieństwo sukcesu terapeutycznego. [1]

Czytaj także: Usługa Nowy Lek — karbamazepina

Realizacja recepty

Pacjent, którego przypadek omawiamy, z zainteresowaniem przyjął propozycję rozmowy z farmaceutą na temat nowego leku. Przyznał, że ma pewne obawy związane ze stosowaniem preparatu, które nasunęły się już po wizycie lekarskiej. Mężczyzna boryka się z depresją, a szczególnie uciążliwa dla niego jest bezsenność, która uniemożliwia codzienne funkcjonowanie. Lekarz przepisał pacjentowi trazodon (Triticco CR) w dawce 75 mg na dobę, zalecił stosowanie wieczorem, przed snem.

U chorych na depresję stwierdzono w badaniach obniżenie poziomu neuroprzekaźników, czyli związków chemicznych odpowiadających za przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi. Objawami depresji są między innymi apatia, płaczliwość, lęk, a także zaburzenia snu. [2]

Czytaj także: Usługa Nowy Lek — lewodopa

Jak działa trazodon?

Trazodon jest stosowany w leczeniu depresji przebiegającej z lękiem, wykorzystuje się go również w terapii bezsenności, ponieważ przywraca prawidłowy rytm snu. Zwiększa ilość serotoniny, jednego z najważniejszych przekaźników w mózgu, który odpowiada za kontrolę nastroju i proces zasypiania. Trazodon jest również bezpieczną alternatywą dla leków nasennych, które mogą być obciążone ryzykiem uzależnienia, np. benzodiazepin. Dodatkowo nie wywołuje objawów niepożądanych w postaci mimowolnych i nieskoordynowanych ruchów. Może natomiast powodować obniżenie koncentracji, zaburzenia równowagi, nudności, zaburzenia rytmu serca. [3]

Czytaj także: Usługa Nowy Lek — metformina + sitagliptyna

Forma CR a XR

Oznaczenia leku, który został zapisany pacjentowi, informują o różnicy w uwalnianiu substancji czynnej. Postać leku o kontrolowanym uwalnianiu (CR) zapewnia osiągnięcie maksymalnego stężenia trazodonu we krwi po około 4 godzinach. W przypadku formy o przedłużonym uwalnianiu (XR) ten czas ulega wydłużeniu do około 6-8 godzin, a samo stężenie leku we krwi podlega mniejszym wahaniom.

Formuła CR znajduje najczęściej zastosowanie w leczeniu bezsenności. Trittico CR występuje w dawkach 75 mg i 150 mg, tabletka jest podzielna na trzy części. Lek w postaci XR zawiera wyższe dawki trazodonu — 150 mg i 300 mg, może być stosowany jako samodzielny lek przeciwdepresyjny. Tabletkę w tej postaci można podzielić na dwie części. [3]

Czytaj także: Usługa Nowy Lek — teofilina

Szczególnie ważna informacja dla pacjenta

Tak jak w przypadku rozpoczęcia terapii innymi lekami przeciwdepresyjnymi wpływającymi na układ serotoninergiczny (np. SSRI), należy uważnie obserwować stan zdrowia podczas pierwszych dwóch tygodni leczenia. W wyniku zmian zachodzących w mózgu pacjent może odczuć pogorszenie swojego stanu psychicznego, nie powinien jednak samodzielnie odstawiać leku. Można tę sytuację nazwać swoistą regulacją organizmu, która wymaga.

Jednymi z najczęściej odczuwanych przez pacjentów działań niepożądanych są bóle i zawroty głowy, można im zapobiec, unikając gwałtownych zmian pozycji, np. z leżącej na stojącą. Nadmierna senność po przyjęciu leku to problem, który można rozwiązać zmianą pory przyjmowania leku na wieczorną, po konsultacji lekarskiej. Uczucie suchości w jamie ustnej można natomiast złagodzić przez regularne picie wody lub stosowanie tabletek nawilżających błony śluzowe. Wspomniane objawy najczęściej ustępują lub zmniejszają swoje nasilenie po pierwszych tygodniach leczenia. [4]

Czytaj także: Nowy Lek — amlodypina

Pytania i wątpliwości

Konsultacja w aptece skłoniła pacjenta do zadania paru pytań farmaceucie.

Czy mogę przyjmować trazodon z innymi lekami uspokajającymi albo ziołami?

Nie należy przyjmować trazodonu z innymi lekami nasennymi, ponieważ może nasilać ich działanie. Podobna zależność może wystąpić przy przyjmowaniu ziołowych środków uspokajających. W przypadku gdy lekarz zaleci stosowanie dodatkowego preparatu, należy ściśle przestrzegać jego zaleceń, ponieważ indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku.

Zobacz także: Depresja pod lupą

Czy mogę prowadzić samochód, przyjmując ten lek?

W pierwszych dniach leczenia trazodonem można odczuć większą senność, zwykle ustępuje ona przy dłuższym stosowaniu. Najbezpieczniej jest zachować ostrożność i obserwować swoje samopoczucie, przed jazdą upewnić się, że nie występuje uczucie splątania i nieostre widzenie.

Dlaczego trazodon może być skuteczniejszy w moim przypadku?

Wynika to ze specyfiki działania tej substancji, ponieważ działa dodatkowo na receptory dla serotoniny, które odpowiadają za regulację snu. Trazodon stosowany jest jako samodzielny lek, jak i uzupełniający. W niskich dawkach szczególnie skutecznie działa w leczeniu bezsenności. [5]

Czy mogę przyjmować lek z posiłkiem?

Zapisany przez lekarza lek można przyjmować niezależnie od posiłku. Informacja ta jest zawarta w karcie charakterystyki. [2]

Dlaczego nie mogę samodzielnie odstawić leku, nawet po poprawie stanu zdrowia, skoro nie powoduje uzależnienia?

Odstawienie trazodonu powinno przebiegać stopniowo, ponieważ nagłe przerwanie leczenia może skutkować objawami niepożądanymi w postaci bólu głowy, zaburzeń snu lub nudności. Nie wynika to z fizycznego uzależnienia, przyczyną są zmiany w transmisji serotoniny. Decyzję o zaprzestaniu przyjmowania leku zawsze powinien podjąć lekarz prowadzący.

Czytaj także: Nowy Lek — omeprazol

Podsumowanie wizyty

Pacjent, po otrzymaniu wyczerpującej informacji na temat leku, został umówiony na spotkanie interwencyjne tydzień po opisanej konsultacji. Jest to zgodne z harmonogramem usługi Nowy Lek. Kolejne spotkanie umożliwia kontrolę nad prawidłowym przyjmowaniem substancji leczniczej przez chorego. [1]

Czytaj także: Nowy Lek — teofilina

Autorka:  mgr farm. Zuzanna Wójcik

Bibliografia:

  1. Waszyk-Nowaczyk M. i in. Zalecenia dotyczące postępowania u chorych objętych świadczeniem w ramach usługi farmaceutycznej Nowy Lek, Warszawa 2023
  2. https://www.nhs.uk/medicines/trazodone/side-effects-of-trazodone/ [dostęp: 24.07.2023 r.]
  3. Trittico — Charakterystyka Produktu Leczniczego
  4. https://www.nhs.uk/medicines/trazodone/side-effects-of-trazodone/ [dostęp: 24.07.2023 r.]
  5. Cubała W., Landowski J. Spektrum zastosowań klinicznych trazodonu. Trazodone in common clinical practice, Psychiatry 2011;8,1:1-6)

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Wynalazca plastrów nikotynowych: Całe życie zastanawiałem się, dlaczego ludzie palą!

[Artykuł sponsorowany]

Murray Jarvik urodził się 1 czerwca 1923 r. w Nowym Jorku. Ukończył m.in. Uniwersytet Kalifornijski w San Francisco. Przez całe życie cierpiał na problemy z sercem. Jego kłopoty zdrowotne rozpoczęły się od ciężkiego przypadku gorączki reumatycznej, gdy miał 12 lat. Później w wieku 28 lat zachorował na polio, a w 1992 r. zdiagnozowano u niego raka płuc. Nowotwór udało się wyleczyć.1,2

W całej tej historii warto wspomnieć, że naukowiec nigdy nie palił papierosów. W trakcie licznych pobytów w szpitalach obserwował jednak pacjentów, którzy zmagali się z nałogiem i objawami odstawienia papierosów. To wtedy w jego głowie zrodził się pomysł na inny, bezpieczniejszy sposób dostarczania nikotyny do organizmu, który zniweluje chęć sięgania po papierosa u osób, które powinny natychmiast wyjść z nałogu.1,2 Motywacji do działania dostarczała mu również żona, nałogowa palaczka.1

Nikotyna w terapii leczenia uzależnienia

Murray Jarvik rozpoczął badania nad wchłanianiem nikotyny przez skórę i jej wpływem na organizm ludzki od obserwowania rolników zajmujących się zbieraniem tytoniu. Nie mógł jednak uzyskać zgody na prowadzenie badań na pacjentach. W końcu wraz ze swoim kolegą z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Jedem Rosem, zaczęli prowizoryczne plastry testować na sobie. Po latach, w jednym z wywiadów Javik wspominał: „Nałożyliśmy tytoń na skórę i czekaliśmy, co się stanie. Nasze tętno wzrosło, zaczęła skakać adrenalina, to wszystko przytrafia się palaczom”. 4

Badania Jarvika i Rose doprowadziły do wynalezienia plastra nikotynowego na początku lat 90. Sześć lat później Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ich sprzedaż jako leku bez recepty. Murray Jarvik dożył później starości. Zmarł 8 maja 2008 roku w wieku 84 lat.2

Plaster nikotynowy dzisiaj

Plaster nikotynowy dziś jest szeroko stosowany jako podstawowy element Nikotynowej Terapii Zastępczej. Dostarcza on nikotynę bezpośrednio przez skórę do organizmu, aby złagodzić potrzebę zapalenia papierosa i stopniowo rzucić palenie. Działa do 16 godzin i – w przeciwieństwie do papierosów czy e-papierosów – nie zawiera tysięcy substancji kancerogennych.5

Co warto zapamiętać na temat Nikotynowej Terapii Zastępczej?

• Nikotynowa Terapia Zastępcza to najlepiej przebadana farmakologiczna forma wsparcia rzucania palenia: ponad 150 badań klinicznych 6, w trakcie których przebadano około 65 tysięcy pacjentów 7, badania dostępne w Cochrane Library.

• NTZ to jedyna, dostępna bez recepty, terapia rekomendowana przez WHO (Essential Medicines List). Na liście znajdują się zarówno plastry, gumy, tabletki, jak i spray.3

• NTZ zwiększa szansę na rzucanie palenia o 50% do 60%.8

• Jednoczesne stosowanie plastra nikotynowego i innego rodzaju NTZ (szybko działającego, np. guma do żucia, tabletka do ssania, spray) zwiększa o 15% do 36% prawdopodobieństwo, że dana osoba rzuci palenie, niż gdyby użyła tylko jednego rodzaju produktu NTZ.7

• NTZ może być używana w grupach pacjentów ze szczególnymi potrzebami (kobiety w ciąży i karmiące piersią pod nadzorem lekarza10, pacjenci z chorobami serca i po przebytym zawale11, pacjenci z chorobami układu oddechowego, w tym POChP12, pacjenci z innymi uzależnieniami np. od alkoholu13.

Dowiedz się więcej na temat produktów Nikotynowej Terapii Zastępczej.

Literatura

  1. Weber, Bruce (2008-05-13). „Murray Jarvik, 84, Whose Research Helped Lead to Nicotine Patch, Dies”New York Times. Retrieved 2008-05-26.
  2. Wikipedia. Dostep 21.05.2024 r. https://en.wikipedia.org/wiki/Murray_Jarvik
  3. WHO model list of essential medicines – 22nd list, 2021, 30 September 2021, WHO/MHP/HPS/EML/2021.02, dostęp https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MHP-HPS-EML-2021.02, 21.05.2024 r.
  4. Obituary: Murray E. Jarvik, 84, UCLA pharmacologist, nicotine patch inventor, dostęp: https://www.uclahealth.org/news/release/obituary-murray-e-jarvik-84-ucla-pharmacologist-nicotine-patch-inventor
  5. Edyta Budzyńska, Stefanie Sielemann, Jarosław Puton, Alexander L.R.M. Surminski, Analysis of e-liquids for electronic cigarettes using GC-IMS/MS with headspace sampling, Talanta, Volume 209, 2020, 120594, ISSN 0039-9140, https://doi.org/10.1016/j.talanta.2019.120594.
  6. SteadL.F., PereraR., BullenC. et al. Nicotinereplacementtherapyfor smoking cessation// CochraneDatabase Syst. Rev. 2012. Issue11.
  7. Hartmann‐BoyceJ, ChepkinSC, YeW, BullenC, Lancaster T. Nicotinereplacementtherapyversus controlfor smoking cessation. CochraneDatabase of SystematicReviews2018, Issue5.
  8. W porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo lub bez leczenia za Hartmann‐Boyce J, Chepkin SC, Ye W, Bullen C, Lancaster T. Nicotine replacement therapy versus control for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD000146. DOI: 10.1002/14651858.CD000146.pub5.
  9. Lindson N, et al. Different doses, durations and modes of delivery of nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019 Apr 18;4(4):CD013308.
  10. Bała,Cedzyńska i in. Wytyczne leczenia uzależnienia od nikotyny. Rekomendacje, 2022. https://nil.org.pl/uploaded_files/art_1653901298_wytyczne-zun.pdf
  11. McRobbie H, Hajek P. Nicotine replacement therapy in patients with cardiovascular disease: guidelines for health professionals. Addiction. 2001 Nov;96(11):1547-51.
  12. Ellerbeck EF, Nollen N, Hutcheson TD, Phadnis M, Fitzgerald SA, Vacek J, Sharpe MR, Salzman GA, Richter KP. Effect of Long-term Nicotine Replacement Therapy vs Standard Smoking Cessation for Smokers With Chronic Lung Disease: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2018 Sep 7;1(5):e181843. 
  13. Pharmacological Options for Smoking Cessation in Heavy-Drinking Smokers – PubMed (nih.gov).