REKLAMA

Nadkwasota – możliwe przyczyny i zasady prawidłowej diety

Nadkwasota to dolegliwość ze strony układu pokarmowego charakteryzująca się nadmierną produkcją kwasu solnego w żołądku. Jest bardzo powszechnie występującym schorzeniem dającym objawy takie jak zgaga, wzdęcia, nudności, zaparcia oraz odbijanie się kwaśnej treści żołądka.

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Możliwe przyczyny nadkwasoty

Główną przyczyną dolegliwości jest nadmierna produkcja kwasu solnego w żołądku, która może być wywołana zarówno poprzez tryb życia np. dieta, stres, niektóre leki czy palenie papierosów, jak i choroby ze strony przewodu pokarmowego.

 

Wpływ diety

Do modyfikowalnych czynników sprzyjających nadkwasocie jak wyżej wspomniano, należy dieta, w której przeważają produkty ciężkostrawne, wzdymające, ostro przyprawione, marynowane, wędzone i słone.

Na wzrost wydzielania soków trawiennych wpływają także temperatura potraw oraz ich obróbka termiczna. Posiłki smażone i pieczone w sposób tradycyjny, a także zbyt zimne lub gorące będą sprzyjały występowaniu nadkwasoty.

Duży wpływ mają również spożywane napoje, w szczególności nierozcieńczone soki z owoców i warzyw, wody gazowane, kawa naturalna, mocna herbata oraz alkohol (wino, piwo).

 

Wpływ stresu

Stres jest wszechobecnym stanem dotykającym wszystkich ludzi. Układy trawienny i odpornościowy są najbardziej wrażliwe na jego działanie. Wpływa na różne fizjologiczne funkcje przewodu pokarmowego takie jak m.in. wydzielanie żołądkowe. Zaburza prawidłowe funkcjonowanie osi jelitowo-mózgowej, co może powodować rozwój różnych chorób jak np. refluks żołądkowo-przełykowy.

 

Nadkwasota a zażywane leki

Niektóre leki o charakterze kwasów jak np. często stosowany kwas acetylosalicylowy, czyli popularna aspiryna mogą sprzyjać występowaniu nadkwasoty i nie są zalecane przy tej dolegliwości.

Preparaty stosowane w celu leczenie stanów zapalnych zatok, zawierające w składzie korzeń goryczki (Gentianea radix) mają działanie drażniące na błonę śluzową żołądka, przez co zwiększają wydzielanie soków trawiennych. Są przeciwwskazane w chorobie wrzodowej.

Bardzo popularne i często nadużywane inhibitory pompy protonowej (IPP) stosowane w leczeniu zakażenia Helicobacter pylori oraz takich chorób jak m.in. choroba wrzodowa żołądka czy refluks żołądkowo – przełykowy mogą po odstawieniu wywołać tzw. efekt z odbicia (rebound effect), czyli wzrost wydzielania kwasu solnego w żołądku. Leki z tej grupy po dłuższej kuracji należy odstawiać stopniowo, początkowo zmniejszając dawkę IPP dwukrotnie na okres miesiąca.

 

Choroby przewodu pokarmowego

Nadkwasota może być jednym z objawów chorób przewodu pokarmowego, do których należą:

  • refluks żołądkowo – przełykowy (GERD),
  • zapalenie przełyku,
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
  • przewlekły nadkwaśny nieżyt żołądka,
  • Zespół Zollingera – Ellisona.

Przeczytaj artykuł na temat niestrawności!

Jeżeli modyfikacja stylu życia, w tym zmiana diety nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, należy udać się do lekarza. Szczególnie jeśli nadkwaśność występuje długo i jest nasilona. Konieczne może okazać się wtedy wykonanie badania endoskopowego czy pehametrii przełyku.

 

Nadkwasota – charakterystyka prawidłowej diety

Dieta jest najprostszym sposobem zmniejszenia wydzielania i neutralizacji soków trawiennych. Najlepsza będzie łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających czynność wydzielniczą żołądka, które zostały wymienione powyżej.

Białko pełnowartościowe pochodzące z mleka, twarogu, jaj, drobiu, ryb i mięsa wiąże nadmiar kwasu solnego, dlatego ilość białka w diecie należy zwiększyć do 1,2 g/kg masy ciała. Przy czym nie zaleca się spożycia mleka w ilości większej niż 0,7-1 l/dobę, ponieważ po wchłonięciu zawarty w mleku wapń zwiększa wydzielanie gastryny pobudzającej czynność wydzielniczą żołądka.

Nie należy całkowicie eliminować tłuszczy z diety, ponieważ wykazują one zdolność hamowania wydzielania kwasu solnego, równocześnie zmniejszają motorykę żołądka. Wskazane są tłuszcze łatwo strawne, pochodzenia roślinnego, które jednocześnie zmniejszają stężenie cholesterolu. Dodaje się je po zakończeniu obróbki termicznej do gotowych potraw.

Ważne jest również ograniczenie ilości produktów bogatych w błonnik pokarmowy takich jak pieczywo razowe, grube kasze oraz surowe warzywa i owoce. W sposób mechaniczny drażnią one błonę śluzową żołądka, co skutkuje nieprzyjemnymi objawami dyspeptycznymi (wzdęcia, odbijanie się).

 

Częstość posiłków i sposób ich przygotowywania

Wskazane jest spożywanie posiłków o niewielkiej objętości. Najlepiej 5 razy dziennie, w odstępach 3-4 godzinnych, o stałych porach w ciągu dnia. Ważne jest również, aby miały umiarkowaną temperaturę, która chroni przed nadmiernym przekrwieniem błony śluzowej żołądka.

A czym jest choroba refluksowa zobaczysz tutaj!

Potrawy powinno przygotowywać się na parze, metodą gotowania w wodzie lub duszenia bez obsmażania na tłuszczu. Papkowata konsystencja potraw, np. zupy kremy ogranicza konieczność żucia i w konsekwencji zmniejsza wydzielanie żołądkowe.

Warzywa i owoce należy podawać gotowane w postaci rozdrobnionej, natomiast soki warzywno – owocowe powinny być rozcieńczone.

 

Bibliografia:

  1. Dietytyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, H.Ciborowska, A.Rudnicka; Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2019 r.;
  2. Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych, A.Szczeklik, P. Gajewski; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Warszawa 2014 r.;
  3. Stress and the gut: pathophysiology, clinical consequences, diagnostic approach and treatment option, P.C. Konturek, T. Brzozowski, S.J. Konturek, Journal of Physiology and Pharmacology 2011, 62, 6, 591-599;
  1. Randomised trial of the effect of a gastrin/CCK2 receptor antagonist on esomeprazole-induced hypergastrinaemia: evidence against rebound hyperacidity, Boyce, M., van den Berg, F., Mitchell, T. et al. Eur J Clin Pharmacol (2017) 73: 129;
  2. Https://dietetycy.org.pl/choroba-refluksowa-przelyku-nie-tylko-uciazliwa-dolegliwosc/;
  3. Https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/przelyk/50731,choroba-refluksowa-przelyku-refluks.
REKLAMA

Dominika Polakowska

Jestem studentką IV roku farmacji na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. W wolnym czasie lubię czytać nowinki ze świata zdrowia i nauk medycznych. Poza tym z przyjemnością poznaję nowych ludzi, spędzam czas z przyjaciółmi oraz podróżuję. Propaguję zdrowy styl życia i odżywiania. Spacery na świeżym powietrzu pozwalają mi na chwilę refleksji w codziennym biegu.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]