REKLAMA
REKLAMA

Mikrobiota – czym jest i czy można ją przeszczepić?

Terminem mikrobiota określa się zbiór wszystkich mikroorganizmów w obrębie danego gospodarza (tj. człowieka), czyli bakterie, grzyby, wirusy i archeony [1]. Mikrobiota ludzkiego organizmu stanowi pokaźną liczbę drobnoustrojów fizjologicznych. Dla zobrazowania tego faktu warto przytoczyć fakt, iż ludzki genom to zaledwie 1% w stosunku do 99%, jakie w obrębie danego człowieka stanowi jego mikrobiota.

mikrobiota, przeszczep
Mikrobiota – jej znaczenie w lecznictwie. fot. shutterstock

Największa ilość drobnoustrojów występuje w przewodzie pokarmowym (70% wszystkich bakterii znajduje się właśnie w jego obrębie) [2]. Dlatego też zmiany w składzie i/lub ilości bakterii zasiedlających przewód pokarmowy (a dokładniej zakłócenie równowagi między bakteriami „fizjologicznymi” a patogennymi – tzw. dysbioza) odgrywają znaczącą rolę w utrzymaniu prawidłowego staniu zdrowia [2].

Mikrobiota jelitowa – struktura i znaczenie

W warunkach, kiedy zachowana jest równowaga pomiędzy drobnoustrojami fizjologicznymi a patogennymi, mikrobiota jelitowa wykazuje następujący charakter jakościowy:

REKLAMA
REKLAMA
  • 99% genotypu bakteryjnego stanowią bakterie Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria, Proteobacteria, Fusobacteria

  • Największy udział wśród powyższych wykazują Firmicutes – 65% i Bacteroidates – 25% [3].

W trakcie całego życia skład mikroflory jelitowej ulega w pewnym zakresie zmianom, jednak tzw. rdzeniowa mikroflora, stanowiąca ok. 70% ilości całej mikrobioty wykazuje bardzo nieznaczne wahania jakościowe i ilościowe. Pozostała część mikroflory, w wyniku stylu życia, diety, wieku czy stanu zdrowia jest podatna na zmiany, co może zapoczątkować niekorzystne transformacje zdrowotne w organizmie gospodarza [2,3].

Mikrobiota jelitowa to w praktyce 1-1,5 kg komórek bakteryjnych, pełniących niezwykle ważne funkcje w ludzkim organizmie. Najważniejsze z nich to chociażby:

  • Udział bakterii jelitowych w procesach przemiany materii – rozkład niektórych składników pokarmowych (np. błonnika), pełnienie ważnej roli w metabolizmie kwasów żółciowych

  • Udział w regulacji perystaltyki jelit, w regulacji stanu błony śluzowej jelit

  • Zapobieganie inwazjom drobnoustrojów patogennych poprzez współzawodnictwo o składniki pokarmowe, miejsce wiązania z błoną komórkową jelit

  • Stymulowanie układu odpornościowego do syntezy istotnych jego składników (np. limfocytów T)

  • Udział w metabolizmie leków, węglowodanów

  • Udział w regulacji reakcji zapalnych w obrębie jelit

  • Wytwarzanie ważnych dla ludzkiego organizmu witamin: K, B12, kwasu foliowego [1,4,5].

Każde zaburzenie występującej naturalnie równowagi może prowadzić do stanów patologicznych. W pewnych przypadkach przywrócenie prawidłowego składu mikroflory może wymagać interwencji medycznej. Jedną z takich metod jest przeszczep mikrobioty. 

Tutaj znajdziesz artykuł o tym Czy probiotyki rzeczywiście działają

Przeszczep mikrobioty jako sposób na przywrócenie właściwego składu mikroflory jelitowej

Przeszczep naturalnej mikrobioty przy udziale kału (FMT) praktykowany był już w IV wieku w Chinach [6]. Jednak największe zainteresowanie tą metodą zauważalne jest od lat 60-tych XX wieku.
Z technicznego punktu widzenia przeszczep naturalnej mikroflory jelitowej z kału dawcy składa się z kilku etapów, które oprócz właściwego przygotowania „materiału transplantacyjnego” obejmują wcześniejsze przygotowanie i przeprowadzenie wywiadu z dawcą.
Przeszczep obejmuje zatem:

  1. Wybór dawcy – często jest to członek rodziny chorego, aczkolwiek w niektórych przypadkach prawdopodobieństwo wystąpienia u dawcy schorzenia podobnego do biorcy wyklucza go z możliwości udziału w przeszczepie.

  2. Przeprowadzenie wywiadu z dawcą odnośnie występowanie w rodzinie ewentualnych chorób metabolicznych, nowotworowych i autoimmunologicznych oraz wykonanie badań w kierunku chorób zakaźnych.

  3. Pobranie materiału do przeszczepu i jego właściwe przygotowanie, tj. rozpuszczenie w rozpuszczalniku (woda lub NaCl), rozproszenie i homogenizacja, a następnie filtracja w celu oddzielenia nierozpuszczalnych cząstek.

  4. Tak przygotowany materiał podawany jest pacjentowi dożołądkowo, dojelitowo bądź za pomocą metody kolonoskopii bezpośrednio do jelita grubego, najpóźniej w ciągu 24 godzin od pobrania próbki, zwykle 6 godzin [4].

Przeszczep mikrobioty z kału jest metodą względnie bezpieczną, choć bezpośrednio po nim bądź w niedługim czasie opisywane są objawy niepożądane w postaci biegunek, krwawień czy wymiotów. Niemniej jednak ilość badań długofalowych jest obecnie na tyle krótka, że precyzyjne określenie możliwych działań ubocznych jest w tej chwili możliwe jedynie w niewielkim stopniu.

Z techniką przeszczepu mikroflory jelitowej nieodzownie związane są aspekty estetyczne i odczucia subiektywne, zarówno biorcy, dawcy, jak i samych lekarzy. W związku z tym, iż metoda ta może mieć duże znaczenie w przyszłej terapii leczniczej wielu jednostek chorobowych opracowywane są modyfikacje dotychczasowego sposobu przygotowywania i podawania materiału do przeszczepu (chociażby przeszczepianie bakterii z hodowli, nie bezpośrednio z kału). Wszystkie te techniki wymagają jednak jeszcze wielu badań i analiz.

To jest część pierwsza artykułu. O tym jakie choroby można próbować leczyć przy pomocy przeszczepu mikrobioty, dowiesz się wkrótce.

Literatura:

1. Mikrobiota organizmu ludzkiego i jej wpływ na homeostazę immunologiczną – część I, Katarzyna Gregorczyk-Maślanka, Ryszard Kurzawa, Alergia, Astma, Immunologia 2016, 21(3): 146-150

2. Mikrobiota przewodu pokarmowego i jej wpływ na zdrowie człowieka, Carlos Lifschitz, Standardy Medyczne/Pediatria, 2014, T.11, 525-531

3. Struktura i rola biologiczna mikrobioty przewodu pokarmowego człowieka w zdrowiu i w chorobie, Adam Jaworski, Katarzyna Dudek, Ireneusz Jurczak, Journal of health study and medicine, 2016, nr 4, 37-61

4. Transplantacja mikroflory jelitowej w leczeniu otyłości i zaburzeń metabolicznych – metoda nadal ryzykowna i niepotwierdzona wynikami badań klinicznych, Lucyna Ostrowska, Wojciech Marlicz, Igor Łoniewski, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2013, tom 4, nr 4, 161-169

5. Human Microbiome Project – mikroflora jelit oraz jej wpływ na fizjologię I zdrowie człowieka, Joanna Olszewska, Elżbieta Katarzyna Jagusztyn-Krynicka, Post. Mikrobiol., 2012,51,4,243-256

6. Przeszczep jelitowej flory bakteryjnej w leczeniu choroby związanej z Clostridium difficile, Małgorzata Małopolska, Marek Fol, Med. Dośw. Mikrobiol., 2015, 67, 207-219

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie / Rejestracja

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto na farmacja.net? Zaloguj się
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo