REKLAMA

Mięta pieprzowa – opis surowca i przykłady zastosowania

Mięta pieprzowa (łac. Mentha piperita) to popularna wieloletnia roślina o ciemnozielonych liściach należąca do rodziny wargowych (łac. Lamiaceae). Znana jest z charakterystycznego silnego zapachu i chłodzącego smaku. Posiada bogaty skład zapewniający jej właściwości farmakologiczne, dzięki czemu znajduje wiele zastosowań w lecznictwie.

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Mięta pieprzowa – Składniki aktywne

  • olejek eteryczny zawierający: mentol i jego estry, menton i związki terpenowe oraz neomentol;
  • flawonoidy;
  • kwasy fenolowe: kawowy, chlorogenowy, rozmarynowy (garbnik Labiateae);
  • triterpeny;

 

Właściwości farmakologiczne

Obecność w składzie surowca m.in. flawonoidów powoduje, że działa on rozkurczająco, zapobiega wzdęciom i zmniejsza napięcie mięśni gładkich dróg żółciowych. Herbata z mięty pieprzowej zwiększa wydzielanie żółci. Bardzo cennym i często ekstrahowanym składnikiem rośliny jest olejek eteryczny. Działa poprzez blokowanie kanałów wapniowych, rozluźniając tkankę mięśni gładkich jelit i przełyku. Obecnie jest prowadzonych wiele badań dotyczących potencjalnych zastosowań olejku z mięty pieprzowej.

Zobacz jak wykorzystać w praktyce preparaty dziurawca!

Leczenie czynnościowych zaburzeń bólu brzucha

Czynnościowe zaburzenia bólu brzucha (FAPD – Functional abdominal pain disorders). Prawdopodobnie są wynikiem wzajemnego oddziaływania wielu czynników, w tym nadwrażliwości trzewnej, dysbiozy jelit oraz nieprawidłowej odpowiedzi przewodu pokarmowego na bodźce fizjologiczne (dieta), szkodliwe (toksyny) lub stres psychiczny. Problem ten najczęściej dotyka dzieci w wieku szkolnym.

Rodzice często obawiają się negatywnych skutków farmakoterapii, dlatego coraz chętniej sięgają po alternatywne metody leczenia, które postrzegają za naturalne i bezpieczne. Wykazano, że stosowanie olejku z mięty pieprzowej wyraźnie zmniejsza czas trwania, częstość i nasilenie bólu. Redukuje także objawy zespołu jelita drażliwego (IBS – irritable bowel syndrome), natomiast nie poprawia znacząco jakości życia pacjentów.

W zalecanej dawce jest dobrze tolerowany, ale może powodować działania niepożądane przy jej przekroczeniu. Jest przeciwwskazany u pacjentów z przepukliną przełyku lub chorobą refluksową (GERD), ponieważ może wpływać na dolny zwieracz i nasilać objawy tych schorzeń.

Ziołowe płyny do płukania jamy ustnej

Pacjenci poddawani przeszczepowi szpiku kostnego (HSCT – Hematopoietic stem cell transplantation) często mają problem z grzybicą jamy ustnej. W badaniu przeprowadzonym na grupie pacjentów poddanych transplantacji zbadano wpływ stosowania ziołowego płynu do płukania jamy ustnej zawierającego rumianek pospolity i miętę pieprzową.

Wykazano, że pacjenci otrzymujący środek z wyciągami z tych ziół doświadczyli mniej powikłań i objawów związanych z grzybicą jamy ustnej.

Preparaty wspomagające czynność wątroby znajdziesz tutaj!

Zapobieganie rozwojowi Candida albicans

Gatunki Candida są obecnie najczęstszą przyczyną zakażeń grzybiczych na świecie, powodują znaczące problemy zdrowotne, wywołując u ludzi różnego rodzaju powierzchowne i głębokie grzybice. Ze względu na dużą oporność na stosowane antybiotyki i 25-60% śmiertelność pacjentów z kandydemią wzrasta zainteresowanie naturalnymi produktami leczniczymi. Olejki eteryczne oraz ich główne składniki są dobrze znane ze swojej aktywności przeciwgrzybiczej. Działanie to wynika przede wszystkim z cytotoksycznego wpływu na błony komórkowe grzyba.

Przeprowadzono badanie, którego celem było określenie czy zjawisko zmian morfologicznych i metabolicznych w komórkach drożdży przy stosowaniu olejków eterycznych w stężeniach poniżej śmiertelnych zakresów, jest mechanizmem uniwersalnym. Wykazano, że zmiany obserwowane dla C. albicans w obecności olejku z mięty pieprzowej i goździków, zwłaszcza dotyczące aktywności enzymatycznej drożdży i profili białkowych mogą się przyczynić do zmniejszenia patogeniczności C. albicans.

Dodatkowo porównując działanie olejków o różnych składach chemicznych udowodniono istnienie uniwersalnego mechanizmu działania olejków eterycznych, nawet poniżej ich minimalnych stężeń hamujących (MIC – minimal inhibitory concentrations).

 

Mięta pieprzowa – Wpływ herbaty na aktywność enzymatyczna

Dokonano analizy zależności pomiędzy codziennym piciem herbaty miętowej a aktywnością enzymów u osób zdrowych. Wzięto pod uwagę izoenzymy cytochromu P450 1A2, 2A6 oraz inne takie jak: oksydazę ksantynową (XO), N-acetylotransferazę – 2 (NAT-2) i UDP – glukuronozylotransferazę -1A1 / 1A6 (UGT1A1 / 1A6).

Wykazano, że picie herbaty miętowej zmniejsza aktywność NAT – 2 i prawdopodobnie także CYP1A2. Nie wpływa natomiast na CYP2A6, oksydazę ksanytynową i UDP – glukuronozylotransferazy 1A1/1A6. N- acetylotransferaza – 2 jest enzymem katalizującym przeniesienie grupy acetylowej z acetylokoeznymu A na terminalne grupy aminowe aryloamin, arylohydrazyn i niektórych amin heterocyklicznych. Bierze udział w metabolizmie leków i niektórych toksyn.

Dowiedziono, że codzienne spożywanie herbaty z mięty pieprzowej może zmieniać farmakokinetykę podawanych produktów leczniczych oraz poprzez hamowanie NAT – 2 zapobiegać przekształcaniu się rozwijającego nowotworu łagodnego w nowotwór złośliwy (chemoprewencja).

 

Hamowanie kolonizacji bakterii na powierzchni zębów

Pozyskany z mięty pieprzowej olejek eteryczny (MPEO) umieszczono na nanożelu chitozanowy (CsNPs). Uzyskano w ten sposób środek chroniący płytkę nazębną, zapobiegający powstawaniu biofilmu Streptococcus mutans (MPEO-CNs). Nanocząstki chitozanu (CsNP) przygotowano metodą zol-żel, stosując mostek łączący tripolifosforanu (TPP).

Kilka badań potwierdziło przeciwbakteryjną aktywność MPEO wobec bakteri Gram – dodatnich i Gram-ujemnych. Dowiedziono, że wodny ekstrakt M. piperita wykazuje duże zahamowanie wzrostu Streptococcus aureus, S. pyogenes i Klebsiella pneumonia. Stwierdzono zatem, że ma szerokie spektrum aktywności przeciwbakteryjnej przeciwko bakteriom Gram-dodatnim i Gram-ujemnym, jak również grzybom Alternaria alternaria, Fusarium tabacinum, Fusarium oxyporum, i Aspergillus fumigates.

MPEO-CsNP obniżał ekspresję ośmiu genów zaangażowanych w powstawanie biofilmu i czynników wirulencji powodujących przyleganie bakterii, takich jak egzopolisacharydy. Uzyskane wyniki wykazały, że MPEO-CsNP może być potencjalnie stosowany jako środek antybiofilmowy w pastach do zębów lub płynach do płukania jamy ustnej.

 

Bibliografia:

  1. Leki pochodzenia naturalnego; pod redakcją J. Nawrot i G. Nowaka; Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; Poznań 2018;
  2. Axelrod, C. Chakraborty, P.Saps, M., Fifi, A. C. Axelrod, C. H Saps, M. (2018). Herbs and Spices in the Treatment of Functional Gastrointestinal Disorders: A Review of Clinical Trials. Nutrients, 10(11), 1715;
  3. Tavakoli Ardakani, M.Ghassemi, S., Mehdizadeh, M, Mojab, F, Salamzadeh, J. Ghassemi, S. Hajifathali, A. (2016). Evaluating the effect of Matricaria recutita and Mentha piperita herbal mouthwash on management of oral mucositis in patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation: A randomized, double blind, placebo controlled clinical trial. Complementary Therapies in Medicine, 29, 29–34;
  4. Rajkowska K. Otlewska, A. Kunicka-Styczyńska, A. Krajewska, (2017). Candida albicans Impairments Induced by Peppermint and Clove Oils at Sub-Inhibitory Concentrations. International Journal of Molecular Sciences, 18(6);
  5. Begas E.,Tsioutsiouliti, A. Kouvaras, E. Haroutounian, S. A. Kasiotis, K. M. Kouretas, D. Asprodini, E. (2017). Effects of peppermint tea consumption on the activities of CYP1A2, CYP2A6, Xanthine Oxidase, N-acetyltranferase-2 and UDP -glucuronosyltransferases-1A1/1A6 in healthy volunteers. Food and Chemical Toxicology, 100, 80–89;
  6. Ashrafi, B. Rashidipour, M. Marzban, A. Soroush, S. Azadpour, M. Delfani, S. Ramak (2019). Mentha piperita essential oils loaded in a chitosan nanogel with inhibitory effect on biofilm formation against S. mutans on the dental surface. Carbohydrate Polymers, 212, 142–149;
  7. https://journals.viamedica.pl/advances_in_respiratory_medicine/article/view/27517/31976.
REKLAMA

Dominika Polakowska

Jestem studentką IV roku farmacji na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. W wolnym czasie lubię czytać nowinki ze świata zdrowia i nauk medycznych. Poza tym z przyjemnością poznaję nowych ludzi, spędzam czas z przyjaciółmi oraz podróżuję. Propaguję zdrowy styl życia i odżywiania. Spacery na świeżym powietrzu pozwalają mi na chwilę refleksji w codziennym biegu.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

22 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

najlepsza w schłodzonej lemoniadzie :)
o tak na letnie upały! super zioło do hodowli na własnym balkonie
Ehh... u mnie na balkonie o południowej wystawie nic nie przetrzymuje :(
Małe parasolki dla takiej mięty żęby sie nie przegrzała :)
Ja mam południowy balkon. Mięta rośnie aż miło, ale trzeba ją trochę ukryć przy murku :)
ja mam wrażenie, że mięta jest mega odporna na skrajne warunki. Moja wyrosła z badylka, o którym zupelnie zapomniałam
Bo chyba troszkę na zasadzie podobnej do perzu rośnie i łatwo się rozkrzewia
Ale w dużym słońcu potrafi się faktycznie spalić...
Woda z miętą odrobina miodu i cytryną fajne na upały ;)
Tak super napój na letnie upały ,dodatkowo szczególnie polecam schłodzony
Też lubię, ale na upały polecam schłodzony browar :)
Jedno z moich ulubionych ziół.
Ale do lemoniadki wolę tą ogrodową. Ma lepszy posmak :)
Bo jest zdecydowanie bardziej aromatyczna
Twarożek ze świeżo zebraną śmietaną z dodatkiem posiekanych liści mięty na kromie chleba (taki ogromny okrągły ciemny bochen z krzyżem) z masłem ukleconym ręcznie w maśnicy (taką nazwę zapamiętałam, choć prawidłowo powinno brzmieć maśniczka) - to smak mojego dzieciństwa. Nie pamiętam czy było to z dodatkiem zielonej cebulki, ale pewnie teraz bym dodała :)
Moja znajoma samodzielnie suszy i parzy przy niestrawnościach.
Moja mama też tak robi:) taka zaparzona mięta ma zupełnie inny smak niż ta z fixu
No i git. Wtedy wiadomo co bierze ;) Co najwyżej osikane przez pieski ;)
Świetnie sprawdza się, osobiście spraktykowalam ,przy niestrawnosci jako preparat chociażby delikatnie rozkurczowy