Leki wspomagające odchudzanie – czy takie istnieją?

Otyłość definiowana jest jako przewlekła choroba metaboliczna wynikająca z zaburzenia równowagi pomiędzy podażą energii z pożywienia  a ilością energii wydatkowanej przez organizm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uważa otyłość za epidemię XXI wieku [1]. Zachowanie prawidłowej masy ciała niesie ze sobą korzyści ekonomiczne, estetyczne i zdrowotne. Z tego powodu wielu pacjentów poszukuje w aptece skutecznych sposobów zmniejszenia masy ciała. Często pytają o leki wspomagające odchudzanie. Jak pomóc im w odchudzaniu? Które preparaty rekomendować dla osiągnięcia najlepszych efektów?


Postępowanie przy nadwadze i otyłości obejmuje trzy etapy: leczenie niefarmakologiczne (dieta, aktywność fizyczna i modyfikacja stylu życia), farmakologiczne i chirurgiczne [2]. Zgodnie z aktualnymi europejskimi wytycznymi leczenia otyłości, farmakoterapia powinna stanowić jedynie część strategii leczenia. Jej głównym założeniem jest pomoc pacjentowi w zmniejszeniu ryzyka powikłań związanych z otyłością [2,3].

leki wspomagające odchudzanie
Leki wspomagające odchudzani – czy są takie? fot. schutterstock

Leki wspomagające odchudzanie – niepowodzenia

Pierwszym lekiem stosowanym w leczeniu otyłości była dezoksyefedryna. W 1999 roku na terenie Unii Europejskiej wprowadzono do obrotu sibutraminę hamującą wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, w wyniku czego dochodziło do nasilenia uczucia sytości i zmniejszenia apetytu. W 2006 roku na rynku pojawił się rimonabant —antagonista receptora endokannabinoidowego CB1, którego blokada przyczynia się do hamowania łaknienia. Jego stosowanie obarczone było jednak licznymi działaniami niepożądanymi takimi jak nudności, wymioty, zaburzenia snu, nerwowość, depresja, lęk, niepokój, myśli samobójcze. Lek został wycofany ze sprzedaży w 2009 roku, sibutraminę z kolei wycofano z europejskiego rynku w 2010 roku.  Towarzyszące jej stosowaniu działania niepożądane dotyczyły z kolei układu sercowo-naczyniowego (zaburzenia ciśnienia krwi, przyspieszenie tętna, zawały serca i udary mózgu) [1].

Może Cię zainteresować: Kryteria wyrównania cukrzycy

Co zostało?

Obecnie na rynku w Polsce są dostępne dwa leki wspomagające odchudzanie. Pierwszy to orlistat – inhibitor lipazy trzustkowej, hamujący wchłanianie blisko 30% tłuszczów z przewodu pokarmowego.  Orlistat przyjmuje się trzy razy dziennie w czasie głównych posiłków,  stosując jednocześnie dietę ubogoenergetyczną z ograniczeniem podaży tłuszczu. Najczęstszym skutkiem ubocznym stosowania orlistatu są tzw. stolce tłuszczowe, które ustępują na skutek obniżenia podaży tłuszczu w diecie [2]. Dodatkowo, lek ten może powodować wzdęcia i niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach [4,5].

 

Nowość na rynku

Drugiem lekiem wspomagającym odchudzanie jest Mysimba. Składniki aktywne – naltrekson i bupropion działają na te same regiony anatomiczne ośrodkowego układu nerwowego — jądro łukowate podwzgórza i mezolimbiczny dopaminergiczny układ nagrody.  W jądrze łukowatym podwzgórza znajdują się ośrodki sytości i głodu regulujące pobór pokarmu. Neuroprzekaźnikami w układzie sytości są proopiomelanokortyna (POMC) i CART (cocaine amphetamine-related transcript), a w układzie głodu — neuropeptyd Y (NPY) i białko Agouti. Bupropion w jądrze łukowatym podwzgórza stymuluje aktywność neuronów wydzielających POMC oraz wpływa na uwalnianie CART, które z kolei pobudzają uwalnianie a-melanotropiny (a-MSH). Ta z kolei poprzez wiązanie z odpowiednimi receptorami stymuluje odczucie sytości. Dodatkowo POMC stymuluje uwalnianie b-endorfiny, która w pętli sprzężenia zwrotnego przez receptory opioidowe blokuje aktywność neuronów POMC. Naltrekson znosi to blokowanie, przedłuża tym samym stymulujące sytość działanie bupropionu. Z drugiej strony Mysimba działa również na psychologiczny aspekt głodu. Hamowanie wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny przez bupropion oraz blokowanie receptorów opioidowych przez naltrekson skutkuje stymulacją  bowiem układ nagrody i zmniejsza chęć jedzenia.

W badaniach klinicznych dowiedziono synergii hiperaddycyjnej (potencjalizacji) chlorowodorków: bupropionu i naltreksonu na redukcję masy ciała. Przeprowadzono cztery wieloośrodkowe, randomizowane badania kliniczne, w których łącznie wzięło udział 4536 pacjentów. Odsetek pacjentów, którzy uzyskali co najmniej 5-procentową redukcję masy ciała w grupie stosującej lek, był równy 53–80%, w grupie placebo — 22–60%. Ponadto w grupie badanej zaobserwowano istotne zmniejszenie obwodu talii, poprawę insulinowrażliwości, spadek stężenia triglicerydów, a wzrost cholesterolu frakcji HDL. Większość chorych dobrze tolerowała leczenie, a najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi były nudności [6]. W innym badaniu zauważono również, że zastosowanie naltreksonu z bupropionem wpływało nie tylko na masę ciała i ogólny stan zdrowia, ale poprawiało także samopoczucie, funkcje fizyczne i seksualne oraz samoocenę [7].   

Jeśli chcesz się dowiedzieć o alternatywach dla leków zajrzyj: Suplementy diety wspomagające odchudzanie – czy działają?

Piśmiennictwo:

  1. Czopek A, Zagórska A, Pawłowski M., Przegląd najważniejszych preparatów stosowanych w leczeniu otyłości, MEDICINA INTERNACIA R E V U O, 2016; N-ro 1 (106):20-25
  2. Brończyk-Puzoń A, Nowak J, Koszowska A, Dittfeld A, Dziąbek E., Algorytm leczenia otyłości, Forum Medycyny Rodzinnej 2014, vol 8, no 5, 211–216
  3. Tsigos C, Hainer V, Basdevant A, Finer N, Fried M, Mathus-Vliegen E, Micic D, Maislos M, Roman G, Schutz Y, Toplak H, Zahorska-Markiewicz B., for the Obesity Management Task Force of the European Association for the Study of Obesity, Obes Facts. 2016 Sep; 9(4): 273–283
  4. Cegielska-Perun K, Pstrągowski M, Bujalska-Zadrożny M., Suplementacja i farmakoterapia otyłości, Lek w Polsce VOL 23 NR 6-7’13 (266/267):55-62
  5. Kusz-Rynkun A, Walicka M, Marcinowska-Suchowierska E., Farmakologiczne leczenie otyłości Pharmacological treatment, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013
  6. Olszanecka-Glinianowicz M, Filipiak K.J, Narkiewicz K, Szelachowska M, Windak A, Czupryniak L, Pawłowski T., Stanowisko Zespołu Ekspertów dotyczące zastosowania produktu leczniczego Mysimba® (chlorowodorek bupropionu i chlorowodorek naltreksonu) we wspomaganiu leczenia otyłości i nadwagi (BMI ≥ 27 kg/m2) z chorobami towarzyszącymi,  Choroby Serca i Naczyń 2016, tom 13, nr 5, 333–348
  7. Halseth A ,  Shan K , Gilder K , Malone M , Acevedo L, Fujioka K., Quality of life, binge eating and sexual function in participants treated for obesity with sustained release naltrexone/bupropion, Obesity Science and Practice 2018; 141-153
  8. Kudelska W., Wybrane substancje chemiczne stosowane w preparatach Odchudzających, CHEMIA I OCHRONA ŚRODOWISKA 2009, XIII, 9-15
  9. Manore MM. Dietary supplements for improving body composition and reducing body weight: where is the evidence? International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 2012. 22: p. 139-154.
  10. Kania M, Natalia Derebecka, Przemysław Ł. Mikołajczak, Radosław Kujawski, Przemysław M. Mrozikiewicz, Glukomannan i inne substancje pochodzenia roślinnego stosowane w leczeniu otyłości oraz chorób towarzyszących, Postępy fitoterapii 2/2013:133-139
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Agnieszka Jeżewska-żylik

Farmaceutka i autorka artykułów o tematyce farmaceutycznej. Publikuje regularnie w magazynie MGR.FARM.

0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy