Leczenie alergii w ciąży
Z roku na rok przybywa osób cierpiących na różnego rodzaju alergie. Tym samym rośnie odsetek kobiet w ciąży, które skarżą się na jej uciążliwe objawy. Rekomendacja leczenia dolegliwości alergicznych w tej grupie docelowej zawsze musi spotykać się z ostrożnością ze strony lekarzy i farmaceutów.
Leczenie alergii w ciąży – czy warto stosować preparaty łagodzące objawy alergii?
Stosowanie jakichkolwiek preparatów w czasie trwania ciąży nie jest obojętne dla ciężarnej i płodu. W związku z tym zawsze warto zwrócić uwagę na bilans zysków i strat wynikających z przyjmowania leków przeciwalergicznych dla matki i dziecka.
W przypadku kobiet ciężarnych objawy alergii są nasilone ze względu na następujące czynniki:
- wzrost objętości krążącej krwi,
- wzrost przekrwienia nosa,
- wzrost sekrecji wydzieliny w nosie regulowany hormonalnie.
Warto pamiętać, że kobiety chorujące przewlekle nie zawsze mogą pozwolić sobie na odstawienie wszystkich leków. Skrajnym przykładem są stosowane w alergii leki hamujące obturację płuc. Zaprzestanie ich stosowania może prowadzić do duszności u kobiety ciężarnej oraz niedotlenienia płodu.
Każda decyzja o odstawieniu leku oraz jego włączeniu do terapii musi być konsultowana z lekarzem lub farmaceutą.
Leczenie alergii w ciąży – co można polecić pacjentce?
Leki stosowane w ciąży dobieramy na podstawie występujących objawów. Bierzemy pod uwagę ich nasilenie, trymestr ciąży oraz występujące dolegliwości. Warto pamiętać, że łagodzenie objawów alergii to nie tylko stosowanie leków dostępnych w aptece, ale także metody niefarmakologiczne.
Doustne leki antyhistaminowe
Podstawą łagodzenia objawów alergii jest stosowanie doustnych leków przeciwhistaminowych. Jako jedyne są w stanie zlikwidować większość dolegliwości związanych z odczynami alergicznymi. Badania dowodzą, że stosowanie substancji antyhistaminowych II generacji jest bezpieczne w czasie ciąży i nie wpływa niekorzystnie na sam przebieg ciąży oraz rozwój płodu. Warto pamiętać jednak, że preparaty doustne zawsze powinniśmy stosować po wyczerpaniu wszystkich innych możliwości. Zazwyczaj zaleca się cetyryzynę (np. Allertec, Amertil, Zyrtec) oraz loratadynę (np. Claritine, Loratadyna Galena, Flonidan). Desloratadyna (np. Aerius, Delortan, Deslodyna, Hitaxa, Jovesto) jest aktywnym metabolitem loratadyny co daje solidne podstawy do zalecenia jej stosowania.
- Czytaj także: Cetyryzyna w ciąży
Alergiczne zapalenie spojówek
Głównym objawem alergicznego zapalenia spojówek jest intensywny świąd oczu, zaczerwienienie i nadmierne łzawienie. Najmniej inwazyjnym sposobem na złagodzenie objawów jest przemywanie oczu solą fizjologiczną. Spowoduje to odizolowanie powierzchni oka od alergenu i zahamowanie powstawania reakcji alergicznej.
Jeśli jednak objawy będą się zaostrzać można zastosować:
Krople do oczu z ektoiną
Ektoina jest substancją, która powoduje stabilizację warstwy lipidowej filmu łzowego. Ponadto wiąże wodę na powierzchni oka, tym samym tworzy barierę skutecznie izolującą przed alergenami. Znajdziesz ją m.in. pod nazwą handlową Ektin.
Krople do oczu z kromoglikanem
Kromoglikan sodu zawarty w kroplach do oczu takich jak Polcrom, AllergoCrom, działa na błony komórek tucznych hamując wydzielanie się mediatorów powstawania reakcji alergicznej.
Uwaga!
Oczywiście istnieją też preparaty, które są przeciwwskazane dla kobiet w ciąży. Jeśli chodzi o krople do oczu nie powinno się zalecać kropel z
- olopatadyną (Oftahist, Starazolin Alergia, Opatanol)
- tetryzoliną (Starazolin czerwony, Visine)
Alergiczny nieżyt nosa
Wodnisty, lejący katar jest jednym z najczęstszych objawów alergii. Najbezpieczniejszym sposobem na walkę z dolegliwością jest stosowanie hipertonicznej wody morskiej, która jest całkowicie bezpieczna zarówno dla matki jak i dziecka.
Oprócz tego możemy zastosować:
Krople do nosa z kromoglikanem sodu
Kromoglikan sodu oprócz postaci kropel do oczu jest również dostępny w postaci do nosa. Można go spokojnie stosować w czasie ciąży. Mechanizm działania jest identyczny jak w przypadku kropli do nosa. Znajdziesz je pod nazwą Polcrom.
Sterydy donosowe
Pomimo braku znacznej ilości badań klinicznych sterydy donosowe są uważane za bezpieczne do stosowania w czasie ciąży, w terapeutycznych dawkach oraz tylko w przypadku kiedy nie ma innej mniej ryzykownej terapii. Warto wybrać spośród: budezonidu (Tafen Nasal), mometazonu (Aleric, Eztom, Metmin, Momester) oraz flutikazonu (Fanipos).
U kobiet w ciąży należy unikać:
- Kropli z azelastyną (Acatar Allergy, Azelamed, Azelastin POS)
Brakuje obecnie badań na ludziach, aby zdobyć 100% pewność co do bezpieczeństwa stosowania azelastyny w czasie ciąży. Jednak badania na zwierzętach wykazały toksyczność.
- Pseudoefedryny (Sudafed, Ibuprom Zatoki, Gripex)
Unikamy rekomendacji pseudoefedryny dla kobiety w ciąży, ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Oprócz tego objawu w niektórych badaniach zaobserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia u dziecka patologii takich jak wytrzewienie wrodzone, atrezja jelita cienkiego oraz zespół Goldenhara. Korelacja pomiędzy defektami ma charakter przypuszczalny, ponieważ brak jest badań je potwierdzających.
- Xylometazoliny i oksymetazoliny (Otrivin, Nasic, Nasivin, Acatar)
Powyższych substancji nie rekomendujemy ze względu na brak badań nad bezpieczeństwem ich stosowania. Obecnie nie wiadomo nawet, czy pokonują barierę łożyskową, chociaż z ich masy wynika że jest to możliwe. W dotychczas przeprowadzonych badaniach nie wykazano skutków ubocznych u dzieci matek stosujących oksymetazolinę w III trymestrze, jednak ze względu na ich mechanizm działania (obkurczanie naczyń) nie powinno się ich stosować w ciąży, zwłaszcza bez konsultacji lekarskiej.
- Czytaj także: Alergik w aptece, czyli jak może pomóc farmaceuta?
Atopowe zapalenie skóry
Całkowicie bezpieczne i godne polecenia są emolienty barierowe i mocno natłuszczające maści. Powinny złagodzić wysypkę i przyspieszyć gojenie się skóry. W mocno zaostrzonych przypadkach można zalecić stosowanie kremu z hydrokortyzonem (Maxicortan). Warto pamiętać, żeby stosować go najkrócej jak to potrzebne oraz omijać okolice błon śluzowych, przez które steryd przeniknie w większej dawce.
Autor: mgr farm. Martyna Piotrowska
Źródła:
- Mother To Baby | Fact Sheets [Internet]. Brentwood (TN): Organization of Teratology Information Specialists (OTIS); 1994-. Azelastine (Astelin®, Optivar®) 2023 Jan. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582593/
- So M, Bozzo P, Inoue M, Einarson A. Safety of antihistamines during pregnancy and lactation. Can Fam Physician. 2010 May;56(5):427-9. PMID: 20463270; PMCID: PMC2868610.
- Mother To Baby | Fact Sheets [Internet]. Brentwood (TN): Organization of Teratology Information Specialists (OTIS); 1994-. Pseudoephedrine (Sudafed®) 2022 May. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582924/
- Alhussien AH, Alhedaithy RA, Alsaleh SA. Safety of intranasal corticosteroid sprays during pregnancy: an updated review. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2018 Feb;275(2):325-333. doi: 10.1007/s00405-017-4785-3. Epub 2017 Nov 21. PMID: 29164323.
- Mother To Baby | Fact Sheets [Internet]. Brentwood (TN): Organization of Teratology Information Specialists (OTIS); 1994-. Pseudoephedrine (Sudafed®) 2022 May.Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582924/