Klarytromycyna – czy można ją stosować w czasie karmienia piersią?

Klarytromycyna jest jednym z najczęściej stosowanych antybiotyków, również wśród mam karmiących. Działa zarówno na bakterie Gram-dodatnie, Gram-ujemne i bakterie beztlenowe. Wskazana jest w leczeniu zakażeń bakteryjnych dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich. Szybko i dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego – w ciągu 1-2h od przyjęcia uzyskuje maksymalne stężenie we krwi mamy (do tego jeszcze wrócę). Wiąże się z białkami osocza w 80% (a im większy stopień wiązania się z białkami osocza tym mniejsze prawdopodobieństwo przenikania do mleka mamy).

karmienie piersią i klarytromycyna
Czy klarytromycyna jest bezpieczna w czasie karmienia piersią? fot. shuttestock

Czy jest bezpieczna?

Klarytromycyna zaliczana jest do kategorii L1- leków najbezpieczniejszych w czasie laktacji, kompatybilnych/zgodnych z karmieniem piersią (wg kategorii ryzyka laktacyjnego Prof. Hale’a). Ponadto wg „Drugs in Pregnancy and Lactation” Prof. Briggs’a (z maja 2017 roku) klarytromycyna określana jest jako kompatybilna z karmieniem piersią. Do tej kategorii zaliczane są substancje lecznicze, które przenikają do mleka mamy w nieznacznych ilościach i/lub związki, których stosowanie w czasie laktacji nie stanowi ryzyka dla dziecka karmionego piersią.

Może zainteresuje Cię artykuł: Ibuprofen w czasie karmienia piersią

Klarytromycyna zaliczana jest do kategorii VERY LOW RISK wg portalu e-lactancia.org. Do tej kategorii zaliczane są substancje lecznicze określane jako kompatybilne z karmieniem piersią, których stosowanie nie stanowi ryzyka dla dziecka karmionego piersią i dla procesu laktacji.

Klarytromycyna może przenikać do mleka mamy niemniej jednak są to ilości bardzo małe i mało prawdopodobne jest, aby powodowały one działania niepożądane u dziecka karmionego piersią. Co prawda u dziecka mogą pojawiać się: wysypka, wymioty, biegunka czy bóle brzucha. Niemniej jednak objawy te mają charakter raczej łagodny i nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią czy całkowitego odstawiania dziecka od piersi.

O stopniu przenikania związku do mleka mamy, a dokładniej o tendencji do takiego przenikania świadczy współczynnik/parametr M/O. Współczynnik mleko/osocze to stosunek stężenia wolnej frakcji substancji leczniczej w mleku mamy do jej stężenia w surowicy. Wskaźnik ten daje informacje o zwiększonym lub zmniejszonym stężeniu substancji w mleku w porównaniu z osoczem/surowicą, pozwala tylko na oszacowanie tendencji do przenikania do mleka mamy. Uznaje się, że substancje lecznicze o wartości M/O większej niż 1-5 wykazują tendencję do przenikania do mleka mamy i osiągania tam większych niż we krwi mamy stężeń. Z kolei wartość M/O mniejsza niż 1 wskazuje, że substancja lecznicza w niewielkim stopniu przenika do mleka mamy. Dla klarytromycyny wskaźnik M/O wynosi >1

Co istotne jedną z wartości/danych, które bierze się pod uwagę oceniając bezpieczeństwo stosowania leków w czasie laktacji jest Relative Infant Dose – jest to wartość wyrażana w procentach i jest to ilość leku, jaką otrzymuje dziecko z mlekiem, w przeliczeniu na dawkę leku, jaką przyjmuje mama (w przeliczeniu na masę ciała). Uznaje się, że lek jest stosunkowo bezpieczny, jeżeli ta wartość jest mniejsza niż 10% – im mniejsza tym lek jest bezpieczniejszy. Dla klarytromycyny wartość RID=2,1%.

W przypadku przyjmowania klarytromycyny w czasie laktacji (tak jak i innych leków), należy bacznie obserwować dziecko i w przypadku zaobserwowania u dziecka wymiotów, biegunki, wysypki czy zmian w dotychczasowym zachowaniu należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym i/lub pediatrą.

Zawsze przyjmując jakikolwiek lek w czasie laktacji należy synchronizować jego przyjmowanie z przystawianiem dziecka do piersi. Lek należy przyjmować bezpośrednio po karmieniu piersią, przed najdłuższą przerwą w karmieniu (nocną lub popołudniową). Przyjmuje się, że najwięcej substancji leczniczej przenika do mleka mamy, kiedy w jej krwi substancja lecznicza uzyskuje stężenie maksymalne – tzw TMAX/CMAX – i przez ten czas należy ogrnaiczyć przystawianie dziecka do piersi.

Część autorów uważa, że przy lekach zaliczanych do kategorii L1 nie ma konieczności bezwzględnego przestrzegania synchronizacji przyjmowania leku z karmieniem piersią. Niemniej jednaj ja zawsze, jeżeli jest taka możliwość, zalecam zachowanie odstępu.

W przypadku klarytromycyny należy wstrzymać się z przystawianiem dziecka do piersi ok 2h  od przyjęcia leku.

Podsumowanie

Podsumowując – stosowanie klarytromycyny w czasie laktacji jest możliwe i jest bezpieczne po konsultacji z lekarzem, w rekomendowanych dawkach i przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności.

O stosowaniu klarytromycyny w czasie laktacji i o jednoczesnym kontynuowaniu karmienia piersią powinien zadecydować lekarz prowadzący!

Może zainteresuje Cię:

Amoksycylina w trakcie karmienia piersią

Wpis powstał dzięki:

farmaceuta-radzi.pl

 

Bibliografia

  1. Medications and Mothers’ Milk, T.W. Hale, H.E. Rowe, Springer Co. 2016
  2. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Wolters Kluwer, 2017
  3. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Lippincott Williams and Wilkins, 2014
  4. Drugs During Pregnancy and Lactation, C. Schaefer et al., Academic Press Inc, 2014
  5. Leki w ciąży i laktacji, Frieske K. Et al., MedPharm Polska, 2014
  6. The Transfer of Drugs and Other Chemicals Into Human Milk, AAP, Committee on Drugs, Pediatrics 2001, 108(3), 776-789
  7. Karmienie piersią w teorii i praktyce. Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Pietkiewicz A., Medycyna Praktyczna, Kraków 2012
  8. Breastfeeding and maternal medication. Recommendations for Drugs in the Eleventh WHO Model List of Essential Drugs, World Health Organizations, Genewa, 2002 http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/62435/1/55732.pdf
  9. Baza LactMed https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2/f?./temp/~d6fP06:5
  10. Baza e-lactancia http://www.e-lactancia.org/breastfeeding/clarithromycin/product/
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

4
Dodaj komentarz

avatar
2 Comment threads
2 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
4 Comment authors
MrówkaMarcin SnochKamanTZTejo Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Tejo
Gość
Tejo

Stosowanie leków w trakcie karmienia zawsze powinno być związane ze wzmożoną czujnością. Tym bardziej, że depozycja leku do mleka matki zależy od bardzo wielu czynników. Choć oprócz czynników związanych z ilością leku jaka przenika do mleka matki istotne są również te jak ilość pokarmu jaką zjada dziecko, czy chociażby drożność przewodów mlekowych w piersiach kobiety. Czy współczynnik mleko-osocze uwzględnia również te rzeczy?

Marcin Snoch
Admin

Hmm jeśli nie ma drożności w przewodach mlekowych, to jest krótka droga to zastoju i zapalenia piersi. Ilość mleka będzie miała znaczenie, ale trzeba to skorygować o okres półtrwania i T max leku we krwi matki i kiedy lek był przyjęty. Zatem czynników wpływających jest strasznie dużo.

KamanTZ
Gość
KamanTZ

Generalnie w przypadku antybiotyków trzeba być naprawdę bardzo czujnym. Miałem przypadki pacjentów, gdzie lekarz wypisał penicylinę i dopiero w trakcie rozmowy wyszło że pacjent nie może przyjmować bo jest uczulony, ale oczywiście lekarzowi o tym nie powiedział…

Mrówka
Gość
Mrówka

Ciekawe czy lekarz nie zapytał czy to pacjent zbagatelizował to pytanie. Mnie zawsze pytają o uczulenia.