Jakie substancje OTC obniżają poziom cholesterolu? Teoria vs Praktyka

Najnowsze badania wskazują na fakt, iż coraz większa część polskiego społeczeństwa dotknięta jest problemem hipercholesterolemii. Według badania NATPOL z 2011 roku schorzenie to dotyczy już ponad 61% Polaków w wieku powyżej 18 lat, a zjawisko to wykazuje tendencję rosnącą. Nie dziwi zatem fakt, że znaczna część firm farmaceutycznych postanowiła „zagarnąć” część rynku preparatów na obniżenie cholesterolu, wprowadzając do obrotu produkty o charakterze suplementów diety. Pozostaje pytanie – czy suplement diety może skutecznie obniżać poziom cholesterolu? Sprawdźmy.

fot. shutterstock

Kwasy omega 3 – 6, czyli o przemijającej modzie

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny Omega-3 i Omega-6 jeszcze kilka lat temu były prawdziwym „hitem” preparatów na wzmocnienie odporności, poprawę kondycji skóry, a także znajdowały zastosowanie jako preparaty na obniżenie poziomu cholesterolu. Zawarte w nich kwasy DHA i EPA (będące pochodnymi kwasów linolowego i α-linolenowego) opisywane są jako związki o wielokierunkowym działaniu, również zmniejszającym stężenie cholesterolu w osoczu. Niemniej jednak preparaty te w ostatnim czasie zanotowały wyraźny spadek zainteresowania wśród pacjentów, a także samych badaczy. Wynika to z coraz większej ilości badań podważających skuteczność tych preparatów.

Len zwyczajny

Potocznie nazywany siemieniem lnianym również znajduje zastosowanie w terapii zmniejszania poziomu cholesterolu we krwi. Jego działanie opiera się jednak na zasadzie osłony przewodu pokarmowego przed wnikaniem cholesterolu oraz (dzięki obecności błonnika pokarmowego) na procesie usuwania części treści pokarmowej poprzez zwiększanie ruchów perystaltycznych. Na takiej metodzie działania nie można jednak opierać skutecznych metod obniżania poziomu cholesterolu.

Karczoch – składnik wielu obecnie dostępnych suplementów

Dotychczas uważano, iż działanie obniżające poziom cholesterolu we krwi przypisywać należy zawartej w karczochu cynarynie. Wg dostępnej wiedzy ekstrakt z karczocha miał wpływać dezaktywująco na reduktazę HMG-CoA – ważny element szlaku przemian, prowadzących do endogennej syntezy cholesterolu. Część badaczy donosi jednak, iż to nie cynaryna odpowiada za efekt hipolipemizujący, a zawarta w ekstrakcie luteolina, a mechanizm jej działania ma jedynie charakter pośredni – nie oddziałuje bezpośrednio na reduktazę HMG-CoA, co dodatkowo podważa skuteczność karczocha jako środka obniżającego poziom cholesterolu.

Hibiskus

Wśród dostępnych na rynku suplementów diety odnaleźć można również te, które w swoim składzie zawierają hibiskus. Producenci na opakowaniach deklarują silny efekt hipolipemizumący. Tymczasem przyjmowanie preparatu z hibiskusem zgodnie z zaleceniami (a jest to kilka tabletek dziennie) przez okres co najmniej miesiąca u osób o niskim wskaźniku ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, a jedynie z podwyższonymi wartościami cholesterolu skutkowało obniżeniem jego stężenia tylko o 12%.

Zielona herbata – zioła do picia, tabletki, kapsułki

Ekstrakt z zielonej herbaty zawiera polifenole z grupy katechin.
Założenia teoretyczne mówią o skutecznej walce z nadmierną ilością cholesterolu w organizmie. Praktyka wskazuje jednak na coś zupełnie innego – efektywność hipolipemizująca jest na poziomie 3,9% dla cholesterolu całkowitego i 4,5% dla frakcji LDL. Według niektórych autorów spożycie w ciągu dnia 7 filiżanek zielonej herbaty może mieć dopiero nieznaczny wpływ na obniżenie ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia związanych z nadmierną ilością cholesterolu we krwi.

Monakolina K – suplement diety, a może już lek?

Monakolina K, czyli inaczej lowastatyna odkryta została już w latach 70-tych XX wieku. Wyizolowana z czerwonego ryżu drożdżowego została pierwszą odkrytą na świecie statyną i dała początek całej serii późniejszych statyn syntetycznych, jakie obecnie są dostępne na rynku farmaceutycznym. Nie zmienia to jednak faktu, iż obecnie katalogowana jest jako suplement diety, pomimo iż skuteczność w terapii leczenia hipercholesterolemii została już niejednokrotnie udowodniona. Co więcej – monakolina wpisana jest w wytyczne leczenia dyslipidemii Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego, a Deklaracja Sopocka polskich ekspertów zakłada, iż „przy użyciu monakoliny z czerwonego sfermentowanego ryżu chińskiego można uzyskać redukcję LDL-C o 20%”. Monakolina wydaje się być zatem skuteczną substancją obniżającą stężenie cholesterolu we krwi.
Z założenia – monakolina K dedykowana jest osobom z grupy niskiego i umiarkowanego ryzyka chorób sercowo naczyniowych, osobom nietolerującym statyny syntetyczne oraz pacjentom, u których zastosowanie statyn w dawkach leczniczych jest niemożliwe. W drabinie terapeutycznej leczenia zmian lipidowych zastosowanie monakoliny znajduje się pomiędzy aktywnością fizyczną i żywnością funkcjonalną, a leczeniem statynami.
Problemem okazać może się dobranie właściwej dawki monakoliny, gdyż dostępne na rynku suplementy zawierają różne dawki tej fitostatyny. W dostępnej literaturze nie ma jasno określonej zalecanej dawki terapeutycznej ekstraktu z czerwonych drożdży. Dodatkowo badania nad określeniem wymaganego czasu terapii lowastatyną w celu osiągnięcia pożądanego efektu leczniczego trwają. Pozytywnym wykładnikiem skuteczności monakoliny jest natomiast duże bezpieczeństwo jej stosowania.

 

Jaka substancja jest zatem najlepszą i najbardziej efektywną w leczeniu hipercholesterolemii? Zapraszamy do dyskusji.

Literatura:

  1. Monakolina i atorwastatyna w prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych – próba pozycjonowania, Marcin Barylski, Pediatr Med. Rodz 2017,13(1), p.79-92
  2. Monakolina K – pierwsza statyna OTC czy nadzwyczajny suplement diety? Daniel Śliż, Artur Mamcarz, Kardiologia w praktyce, Vol.7/Nr 4(26)/2013
  3. Monakolina K zwykły suplement diety czy może już lek? Marcin Barylski, Lek w Polsce, Vol 25, Nr 02’15 (285)
  4. Rola i znaczenie kwasów tłuszczowych Omega-3, Katarzyna Marciniak-Łukasiak, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 6 (79), 24-35
  5. Karczoch zwyczajny – niewykorzystane możliwości leku roślinnego w terapii miażdżycy i chorób wątroby, M. Horoszkiewicz, M. Kulza, K. Malinowska, A. Woźniak, M. Seńczuk-Przybyłowska, A. Wachowiak, E. Florek, Przegląd Lekarski 2012/69/10
  6. Ekstrakt z zielonej herbaty w leczeniu nadciśnienia tętniczego, Marta Stępień, Monika Szulińska, Paweł Bogdański, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, tom 2, nr 3, 184-191
  7. Wpływ picia herbaty na zdrowie – aktualny stan wiedzy, Regina Wierzejska, Przegląd Epidemiologiczny 2014;68: 595-599
  8. Właściwości lecznicze ketmii szczawiowej – Hibiscus sabdariffa L., Paulina Znajdek-Awiżeń, Irena Matławska, Postępy Fitoterapii 3/2011, s. 197-201
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy