REKLAMA
REKLAMA

Jak zadbać o prawidłowe funkcjonowanie jelit?

Pojawiające się wzdęcia, biegunki, wymioty, zaparcia, czkawka, stany zapalne, słaba odporność, ciągłe zmęczenie, kłopoty ze snem czy złe samopoczucie to pierwsze objawy zaburzenia równowagi jelitowej…

(fot. shutterstock)

 Jelita – narząd o wielu funkcjach

Jelita są ważnym elementem układu pokarmowego. Pełnią funkcję trawienne oraz uczestniczą we wchłanianiu składników pokarmowych z pożywienia. Błona śluzowa jelit jest zasiedlana przez liczną florę bakteryjną, która stymuluje elementy odporności przewodu pokarmowego (GALT), oraz wspomagają wytwarzanie niektórych witamin ( biotyna, witamina K, witaminy B). Ponadto w jelicie grubym formuje się stolec, czyli odpadowe produktu procesu trawienia.

REKLAMA
REKLAMA

Poniżej przedstawiono kilka cennych rad, które pozwolą na zadbanie o prawidłowe funkcjonowanie jelit:

Błonnik – nieodłączny element diety

Stanowi połączenie błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego zwanego inaczej włóknem surowym. Pierwszy z nich jest częściowo degradowany przez drobnoustroje jelitowe do związków wchłanianych i metabolizowanych w organizmie. Zbudowany jest  z substancji takich jak: pektyny, gumy, śluzy roślinne. Ma zdolność do wchłaniania wody i pęcznienia, przez co zwiększa objętość mas kałowych. Dodatkowo spowalnia pasaż jelitowy, powodując dłuższe przebywanie treści pokarmowych w jelicie.  Ponadto wiąże kwasy żółciowe, zmniejsza wchłanianie tłuszczów, wychwytuje z jelita toksyczne związki.

Włókno surowe to węglowodany odporne na  działanie enzymów trawiennych obecnych w przewodzie pokarmowym. Wśród 31 związków wchodzących w jego skład możemy wyliczyć: celulozę, hemicelulozę, ligniny i skrobię oporną. Włókna nierozpuszczalne wiążą w żołądku kwas solny, zwiększają produkowanie soków trawiennych. Dzienne spożycie błonnika u dorosłego człowieka powinno wynosić 25 g.  Jest obecny w nasionach, warzywach, owocach, produktach zbożowych (kaszach, pieczywie razowym, otrębach, płatkach owsianych czy aramantusie).

Odpowiednie nawodnienie organizmu

Zakłócenia między przyjmowaniem a wydalaniem wody z organizmu powodują następujące zaburzenia : zaparcia, bóle głowy, zmęczenie, złe samopoczucie, niski poziom energii i koncentracji. Ponadto woda warunkuje prawidłowe tępo utleniania tłuszczów a także, jak potwierdzają badania obniża zachorowalność na raka jelita grubego oraz występowanie polipów w tym odcinku układu pokarmowego. Dziennie zaleca się  spożywanie od 1,5 do 2 l wody. Ważne, by dostarczać ją w dużych ilościach w diecie bogatej w błonnik. Najlepszą wodą do picia jest mineralna woda stołowa – posiada składniki mineralne niezbędne dla organizmu m.in. wapń, chlor, potas, sód, magnez, siarkę, miedź, mangan, cynk i wiele innych.

Stosowanie probiotyki i prebiotyków

Prebiotyki to składniki nieulegające trawieniu, zapewniające prawidłowy rozwój pożytecznych bakterii zasiedlających przewód pokarmowy. Zaliczyć tu można nietrawioną skrobię, pektyny, gumę owsianą, inulinę, fruktozooligosacharydy, które występują m.in. w pszenicy, cebuli, czosnku, cykorii, porach. Istotne jest spożywanie żywności bogatej w bakterie fermentacji mlekowej (probiotyki), które będą stanowić pozytywną mikroflorę organizmu. Ich źródłami są kefiry, fermentowane napoje mleczne i roślinne oraz kiszonki.

Ruch to zdrowie!

Odpowiedni poziom aktywności fizycznej usprawnia metabolizm oraz wpływa na procesy trawienne, ponieważ ułatwia przesuwanie się treści pokarmowych w jelitach. Wykazano, że wysiłek fizyczny o odpowiedniej intensywności i czasie trwania obniża ryzyko zachorowania na raka jelita grubego nawet o 30-50%.

Od stresu jak najdalej

Układ pokarmowy jest silnie związany z układem nerwowym, stąd wynikają bóle brzucha w sytuacjach stresowych potęgujące dolegliwości trawienne. Stres powoduje wzrost aktywności systemu emocjonalno–motorycznego (EMS), który wzmaga modulację czuciową oraz reakcje autonomicznego układu nerwowego co w konsekwencji prowadzi do pobudzenia symptomów patofizjologicznych występujących w przewodzie pokarmowym.

Co za często to nie zdrowo

Zapominamy, że alkohol czy palenie papierosów negatywnie wpływa na nasze jelita. Palacze często cierpią na refluks żołądkowy i zgagę.  Alkohol ma właściwości moczopędne, przez co może prowadzić do odwodnienia. Ponadto przyjmowany przewlekle powoduje stany zapalenia błon śluzowych jamy ustnej, dwunastnicy, nadmierne wydzielanie enzymów trzustkowych oraz zaburza wchłanianie witamin: B1, A,  kwasu foliowego.

Dary natury

Aromatyczne napary z mięty, melisy, szałwii, kopru włoskiego, przyprawianie potraw anyżem, bazylią, kminkiem, estragonem, kolendrą, majerankiem, oregano, tymiankiem chilli, czosnkiem wspomagają prawidłową pracę układu pokarmowego oraz ułatwią proces trawienia. Korzystne działanie wykazuje również ostropest plamisty zawierający kompleks związków flawolignanowych nazywanych sylimaryną. Ma wielokierunkowe działanie: uszczelnia uszkodzone błony komórkowe wątroby, blokuje wnikanie toksycznych związków, obecność kilku reaktywnych grup hydroksylowych w strukturze substancji pozwala na usunięcie nadmiaru wolnych rodników, stymuluje procesy metaboliczne, wspomaga regeneracje wątroby, działa ochronnie na błonę śluzową żołądka oraz pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci.  Warto także wzbogacić dietę w siemię lniane, ponieważ śluzy i pęczniejące włókna rozmiękczają treść pokarmową, ułatwiając tym wypróżnienia. Ponadto śluzy osłaniają przewód pokarmowy przed substancjami toksycznymi i drażniącymi.

Masaż brzucha

Pierwszym lekarzem wprowadzającym masaż brzucha był dr F.X. Mayr, nazywając go „treningiem jelit”. Pobudza on perystaltykę jelit i pomaga zwalczać zaparcia. Masaż należy robić delikatnie i z wyczuciem. Rozpoczyna się go od prawej dolnej części brzucha i kieruję się ku górze, stosując okrężne ruchy (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Jest wiele technik, lecz długotrwałe stosowanie przynosi rezultaty.

 

Bibliografia:

 

  1. Collier R.,(2006) Zdrowe jelita – zdrowy człowiek, Borgis, Warszawa.
  2. Grochowska U., Albrecht P., (2013) Poradnik żywieniowy dla chorych na chorobę Leśniowieckiego – Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Polskie Towarzystwo Wspierania Osób z Nieswoistymi Zapaleniami Jelita J-elita, Warszawa.
  3. Górnicka J., (2015) Apteka Natury. Poradnik zdrowia, Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski,
  4. Yamada T. (2011) Postępy w gastroenterologii, Czelej Warszawa, 23-25.
  5. Nowak A., Śliżewska K., Libudzisz Z., Socha J., (2010) Probiotyki – efekty zdrowotne. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość 4(71), 20-36.
  6. Slattery M.L., (2004), Physical activity and colorectal cancer., Sports Med., 34(4),
  7. Siudem P., Paradowska K., (2018), Sylimaryna jako lek i suplement diety, lekwpolsce.pl , 09’18 (328)
  8. Tang R., Wang J.Y., Lo S.K., (1999), Physical activity, water intake and risk of colorectal cancer in Taiwan: a hospitalbased case-control study, Int. J. Cancer 82(4):484-9
REKLAMA

Justyna Koziej

Mam na imię Justyna. Obecnie jestem studentką V roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie. Na studiach wybrałam blok kierunkowy : Postępy farmakoterapii, ponieważ interesuje się mechanizmem działania leków, prowadzeniem terapii u pacjentów oraz opieką farmaceutyczną. Lubię pogłębiać swoją wiedzę w tym temacie oraz poszukiwać naturalnych sposobów wspomagających leczenie. Swoją przyszłość chciałabym powiązać z farmacją kliniczną.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

15 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Niby proste zasady, ale tak trudne do wprowadzenia przez naszych pacjentów.
Wszystko co wymaga nakładu jakiejś pracy, wyrzeczeń, czy poświęcenia niestety jest omijanie wielkim łukiem.
przecież łatwiej połknąć kapsułkę najlepiej bez popijania ;))a reklamy jeszcze do tego motywują nasze społeczeństwo
Płyny. Ludzie za mało piją. Rano po przebudzeniu obowiazkowo szklanka wody. Niektórzy preferują z sokiem z cytryny.
teraz zaczyna sie juz robic coraz cieplej to moze latwiej bedzie o wieksza podaz plynow
to prawda, sama należę do osób, które dziennie wypijają 3 kawy i 1 herbatę ....ale ostatnimi czasy pracuję usilnie by to zmienić
wazne by nabrac dobrych nawykow, dobry sposob to miec chociazby w pracy butelke wody i popijac malymi lyczkami
Picie wody to nasza udreka. Pacjenci nie zdają sobie sprawy jak ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu
To na pewno. Bo w ciągu dnia nie ma czasu w tym zabieganym świecie nawet po butelkę z wodą sięgnąć. Pijemy, owszem, ale kawę.
No i po tej kawie dobrze by było szklankę wody sobie zaserwować
Nie wiem czy da się uniknąć stresu w obecnych czasach...
Nie da, ale trzeba nauczyć się z nim radzić
Trzeba mieć do tego charakter. Ale z tego co obserwuje ludzie z pozoru twardzi tez pękają w pewnym momencie.
Wiadomo, że czasami człowiek pęka jak wszystko się na niego zwali, ale odpowiednie techniki relaksacyjne, aktywność fizyczna, w pewnych sytuacjach terapia i może być lepiej. Dużo też zależy od otoczenia. Jeśli będziemy otaczać się pozytywnymi osobami, dobrym słowem i różnymi tekstami motywującymi to żyje się zdecydowanie lepiej
No bo to nie ma tak że każdy jest twardy na wszystko. Czasem zbiera się w człowieku latami.