REKLAMA

Jak prawidłowo przyjąć lek przy pomocy inhalatora?

Różnorodność inhalatorów sprawia, że nie ma jednej uniwersalnej instrukcji stosowania ich, co może sprawiać problemy pacjentom. Prawidłowe podanie leku jest niezbędne do osiągnięcia zamierzonego celu terapeutycznego. Pomocą służą farmaceuci, których zadaniem jest wytłumaczenie, jak obsługiwać inhalator.

(fot. shutterstock)

 

REKLAMA
REKLAMA

Kiedy i dlaczego podaje się lek za pomocą inhalatora?

Stosowanie leków w postaci wziewnej ma wiele zalet. Przede wszystkim, pozwala na osiągnięcie dużego stężenia substancji leczniczej w drogach oddechowych, przy jednocześnie bardzo niskim stężeniu tego leku we krwi. Dzięki temu ograniczone jest ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Kolejną zaletą jest możliwość uzyskania szybkiego efektu terapeutycznego. Podanie jest bezbolesne, nieinwazyjne i całkiem wygodne.

Za pomocą inhalatora podaje się leki stosowane w leczeniu astmy, POChP, przewlekłego zapalenia oskrzeli, mukowiscydozy, zakażeń grzybiczych układu oddechowego oraz przewlekłego zapalenia krtani.

 

Inhalator ciśnieniowy z dozownikiem (pMDI)

Jest to jeden z najbardziej popularnych rodzajów inhalatorów. W pojemniku ciśnieniowym znajduje się substancja lecznicza wraz z nośnikiem (propelentem). Aerozol powstaje podczas gwałtownej dekompresji ciekłego nośnika podczas przejścia przez zawór dozujący.

Inhalatory ciśnieniowe są małe i przenośne, a także odporne na warunki otoczenia i trwałe mechanicznie. Ponadto cechują się stałą wielkością odmierzanych dawek. Podanie leku za pomocą tego inhalatora z pozoru jest łatwe. Jednak osiągnięcie dobrego efektu terapeutycznego wymaga skoordynowania wdechu z chwilą wyzwolenia dawki. Może to sprawiać problemy początkującym użytkownikom. Ponadto, po przyjęciu dawki może wystąpić skurcz górnych dróg oddechowych, spowodowany ochłodzeniem w wyniku odparowania rozpuszczalnika.

Instrukcja obsługi:

Najpierw należy zdjąć nasadkę z ustnika i wstrząsnąć energicznie, tak aby zawartość inhalatora została całkowicie wymieszana. Inhalator powinien być trzymany palcami, a kciuk musi znajdować się na jego podstawie. Następnie należy wykonać głęboki wydech, objąć ustnik wargami i rozpocząć wdech, jednocześnie naciskając inhalator w celu wyzwolenia dawki. Kontynuować spokojny i głęboki wdech. Wstrzymać oddech na kilka sekund. Po tym czasie można wrócić do spokojnego oddychania, założyć nasadkę na ustnik i odłożyć inhalator.

 

Inhalator proszkowy (DPI)

Zawiera sproszkowaną substancję leczniczą w kapsułce, blistrze lub zasobniku proszku, z której powstaje aerozol podczas wdechu pacjenta. Dzięki temu nie ma problemu z koordynacją wdechu z wyzwoleniem dawki. Wpływa to na zwiększenie sprawności penetracji cząstek aerozolu do płuc i ich depozycji. Za pomocą inhalatorów tego typu, chory może przyjąć większą dawkę leku niż przy wykorzystaniu inhalatorów ciśnieniowych. Zaletą jest również stabilność mikrobiologiczna leku, ze względu na to, że ma on postać suchego proszku.

Wadą jest bardziej skomplikowane użytkowanie w porównaniu z inhalatorami ciśnieniowymi. Problematyczne może również okazać się wykonanie wystarczająco silnego wdechu. Ze względu na stan zdrowia nie zawsze jest to możliwe.

Instrukcja obsługi:

Najpierw należy uwolnić substancję leczniczą w komorze poprzez skruszenie kapsułki czy przebicie blistra. Kolejnym etapem jest wykonanie wydechu do poziomu pojemności zalegającej, a następnie szybkiego i głębokiego wdechu obejmując ustnik wargami. Powinno się wstrzymać oddech na około 6-10 sekund i zrobić powolny wydech.

 

Inhalator pneumatyczny

Ten typ inhalatora wyposażony jest w sprężarkę pneumatyczną. Może być zasilany prądem lub na baterie. Sprężarka połączona jest z nebulizatorem, czyli pojemnikiem na roztwór leku, w którym płynna postać zamieniana jest w aerozol. Za pomocą inhalatora pneumatycznego może być podawanych wiele grup leków, są to między innymi antybiotyki, glikokortykosteroidy, leki rozszerzające oskrzela, mukolityki, kromoglikan sodu lub dornaza alfa.

Instrukcja obsługi:

Zanim rozpocznie się przyjmowanie leku, najpierw należy odmierzoną dawkę leku wlać do nebulizatora i (jeśli jest wymagane) uzupełnić do odpowiedniej objętości roztworem chlorku sodu o stężeniu 0,9%. Następnie łączy się nebulizator ze sprężarką oraz maską lub ustnikiem i rozpoczyna inhalację. Zaleca się wykonywać spokojne i głębokie wdechy, tuż po nich na chwilę zatrzymać oddech i zrobić szybki wydech. Inhalacje wykonuje się do momentu zaniku wytwarzania aerozolu. Należy wyłączyć urządzenie i umyć wszystkie używane elementy.

 

Inhalator ultradźwiękowy

Generator drgań ultradźwiękowych jest głównym elementem inhalatora tego typu. Rolę nebulizatora spełnia komora główna. Fale ultradźwiękowe powodują tzw. fontanny akustyczne. Z ich zewnętrznej powierzchni odrywają się cząstki leku i tworzą aerozol, jeśli energia ultradźwiękowa jest dostatecznie duża. Niestety niektóre leki mogą ulec degradacji pod wpływem działania ultradźwięków. Ponadto, są to zazwyczaj urządzenia duże i kosztowne, ale charakteryzują się cichą pracą i wytwarzają aerozol o korzystnych cechach.

Instrukcja obsługi:

Sposób użytkowania jest bardzo podobny do inhalatora pneumatycznego. Pomija się jedynie etap łączenia nebulizatora ze sprężarką.

 

O czym jeszcze warto pamiętać?

Po wykonaniu inhalacji należy zadbać o higienę jamy ustnej. Zaleca się wypłukać jamę ustną i/lub umyć zęby. Zapobiega to rozwojowi zakażeń oraz wystąpieniu chrypki. Szczególnie tyczy się to inhalacji, w których przyjmowane są glikokortykosteroidy. Jeśli była wykorzystywana maseczka, to powinno się również umyć twarz w miejscach, do których przylegała.

 

Bibliografia:

  1. Nebulizacja jako metoda podawania leków – Bożena Karolewicz, Janusz Pluta, Dorota Haznar. Terapia i leki Tom 65, nr 4, 2009
  2. https://oddechzycia.pl/technologia/rodzaje-inhalatorow-czym-sie-roznia-pneumatyczne-ultradzwiekowe-mesh-oraz-proszkowe/
  3. https://szkolaastmy.mp.pl/wyklady/187556,leki-i-zasady-leczenia-jak-prawidlowo-uzywac-inhalatorow
  4. Inżynieria procesów biomedycznych. Aerozole wziewne i inhalatory – Tomasz R. Sosnowski. Wydanie II uzupełnione, Politechnika Warszawska – Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Warszawa 2012
  5. Inhalatory suchego proszku – jak ważna jest edukacja chorego? – Emeryk A. Alergia, 2013, 3: 17-21
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]