Jak postępować w przypadku biegunki u dorosłych?

Biegunka u osoby dorosłej na pierwszy rzut oka nieznacznie różni się od tej, jaka dotyka dzieci. Niemniej jednak jest kilka różnic, na które warto zwrócić uwagę:

  • W przypadku osoby dorosłej czynnikiem wirusowym najczęściej wywołującym epizody biegunki są norowirusy (w odróżnieniu od rotawirusów w przypadku dzieci).
  • Biegunce u osoby dorosłej rzadziej towarzyszą wymioty niż ma to miejsce w przypadku ostrej biegunki u dzieci.
  • Biegunka osoby dorosłej rzadziej kończy się śmiercią (największy odsetek wśród ludzi po 65 r.ż., ze względu na wielochorobowość i wyniszczenie organizmu) aniżeli ma to miejsce w odniesieniu do biegunki dziecięcej.
biegunka u dorosłych - postępowanie
Biegunka u dorosłych – jak doradzać pacjentom.? fot. shutterstock

Rodzaje biegunek

Klasyczny podział epizodów biegunkowych u dorosłych opiera się na trzech kryteriach:

  1. Biegunka łagodna – nie ogranicza normalnego funkcjonowania
  2. Biegunka umiarkowana – ogranicza normalną aktywność
  3. Biegunka ciężka – całkowicie ograniczona zdolność do aktywności fizycznej.

Specyficznym rodzajem biegunki dorosłych jest biegunka podróżnych, która również (ze względu na częstsze podróże) dotyka częściej osoby w średnim wieku. W tym przypadku czynnikiem sprawczym jest najczęściej bakteria, a dokładnie enterotoksyczna E.coli. Jej toksyna zaburza transport jonów w komórkach, zwiększając sekrecję wody do światła jelita i wywołując tym samym biegunkę. Wyróżnia się 3 postaci biegunki podróżnych:

  • Postać łagodna – 3 stolce/dzień
  • Postać umiarkowana – 4-5 wypróżnień w ciągu dnia
  • Postać ciężka – powyżej 6 epizodów biegunki w trakcie dnia.

Innym najczęstszym czynnikiem infekcyjnym, wywołującym biegunkę podróżnych jest wspomniany już norowirus.

Leczenie

Schemat leczenia tylko nieznacznie różni się (albo może się różnić) od tego, jaki zalecany jest dla dzieci. Pierwszorzędną kwestią pozostaje odpowiednie nawodnienie organizmu, które podobnie jak w przypadku dzieci przeprowadza się przy użyciu Doustnych Płynów Nawadniających o odpowiedniej osmolarności. Dla osób dorosłych poziom sodu w płynach nawadniający powinien wynosić ok. 70 mmol/L. Dobrym rozwiązaniem (w przypadku biegunki o przebiegu lekkim i umiarkowanym) mogą być soki owocowe oraz słone zupy, typu rosół.

Do leczenia można włączyć również loperamid, którego stosowanie wg powszechnych opinii powinno być jednak przemyślane, gdyż ciągłe hamowanie biegunki powoduje zatrzymanie toksyn i patogennych drobnoustrojów w przewodzie pokarmowym, co może tylko wydłużyć proces leczenia. Liczne badania nie potwierdzają jednak tej tezy, a wręcz ją obalają (wg kilku z nich włączenie do terapii antybiotykowej wobec biegunki bakteryjnej loperamidu skracało czas choroby i usprawniało proces leczenia).

W przypadku wystąpienia wymiotów możliwe jest zastosowanie ondansetronu jako środka p/wymiotnego. Co ciekawe i istotne – jest on zalecany częściej niż powszechny kiedyś metoklopramid.

Włączenie z wyboru do terapii leczniczej antybiotyku wskazane jest jedynie w przypadku stwierdzenia wystąpienia biegunki podróżnych. Zalecane są fluorochinolony bądź azytromycyna (w jednorazowej dawce 1000 mg). Zwykle pojedyncza dawka azytromycyny okazuje się skuteczna, jednak niepowodzenie takiego leczenia upoważnia do wdrożenia terapii 3-dniowej dawkami 500mg.
W innych przypadkach leczenie antybiotykiem powinno dotyczyć jedynie ciężkich przypadków biegunek bakteryjnych, z obecną krwią w stolcu oraz zagrożeniem ze strony innych chorób, na które pacjent przewlekle się leczy.

Wytyczne leczenia biegunki u dorosłych nie podają nigdzie możliwości stosowania trimebutyny w celu hamowania epizodów luźnych stolców. Niemniej jednak w przypadku niepowodzenia działania chociażby loperamidu zdarzają się sytuacje polecania trimebutyny jako związku regulującego motorykę przewodu pokarmowego, wszak takie wskazanie istnieje w charakterystykach produktów leczniczych opartych o maleinian trimebutyny.

Jeśli chcesz wiedzieć jak postępować w biegunce u dzieci zajrzyj tutaj:

Biegunka u dzieci – jak postępować?

Literatura:

  1. Postępowanie w ostrej biegunce infekcyjnej u dorosłych, M. Szczepanek, Ł. Strzeszyński, W. Rymer, na podstawie American Journal of Gastroenterology 2016, mp.pl
  2. Biegunka podróżnych, Joanna Milewska, Joanna Dereń, Krzysztof Korzeniewski, Lekarz Wojskowy 3/2013
  3. Wirusowe zapalenia żołądka i jelit (biegunki wirusowe), Umesh D, Parashar, Roger I. Glass
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

8
Dodaj komentarz

avatar
2 Comment threads
6 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
4 Comment authors
MrówkaKamanTZTejoMarcin Snoch Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Tejo
Gość
Tejo

Pacjenci zapominają często o nawodnieniu, biorą na potęge stoperan itp. i to wszystko do czego ogranicza się ich leczenie. Informujecie pacjentów o konieczności nawadniania?

Marcin Snoch
Admin

Nawiasem mówiąc FDA ostatnio wydała ostrzeżenie nt. działań niepożądanych loperamidu i pracuje nad zmniejszeniem wielkości opakowań tego leku. https://www.fda.gov/drugs/drugsafety/ucm594232.htm

Tejo
Gość
Tejo

A u nas wręcz przeciwnie – mam wrażenie, że ma miejsce tylko zwiększanie ilości tabletek..

Marcin Snoch
Admin

Bo w USA mają już to za sobą 😉 Nie wiem jak duże są opakowania w USA, ale nie zdziwiłoby mnie to jeśli byłyby wielkie.

Mrówka
Gość
Mrówka

Staram się za każdym razem informować, jeszcze nie wszyscy są do tego przekonani, ale jeśli chodzi o probiotyki jest już znacznie lepiej z biegiem czasu.

Tejo
Gość
Tejo

To prawda. Kiedyś do antybiotyku jeśli się nie zapytałem – pacjent nie brał żadnej osłony, dziś często sami o nią proszą, więc idzie ku lepszemu 🙂

Mrówka
Gość
Mrówka

Tylko wciąż mylą osłonę do antybiotyku z osłoną na żołądek przy przeciwbólowych.

KamanTZ
Gość
KamanTZ

Brakuje jeszcze wsparcia leczenia biegunki przez probiotyki z rozróżnieniem jakie szczepy w jakiej biegunce