Insulinoterapia – jakie są jej rodzaje?

Zasady insulinoterapii

Często wydajemy w aptece pacjentom insuliny. Informujemy ile jednostek dziennie pacjent ma sobie wstrzyknąć. Jednak schematów stosowania insuliny jest wiele. Inaczej stosuje się insulinę w cukrzycy typu 1, a inaczej w cukrzycy typu 2. Inaczej zachowują się insuliny ludzkie, a inaczej analogi insuliny. Warto to wszystko wiedzieć, jeśli chcemy być wsparciem dla pacjenta.

Zasady insulinoterapii
Insulinoterapia – jakie są jej zasady? fot. shutterstock

Intensywna insulinoterapia

Ma w jak najlepszy sposób naśladować naturalny cykl wydzielania insuliny. Najdokładniej muszą ją prowadzić osoby cierpiące na cukrzycę typu 1.  Można ją przeprowadzać przy pomocy pena (metodą wielokrotnych wstrzyknięć) lub przy pomocy pompy insulinowej.

W terapii przy pomocy pena wykorzystuje się dwa rodzaje insuliny.Insulina długodziałająca ma zastąpić podstawowe wydzielanie insuliny przez trzustkę. Można zastosować insulinę ludzką o przedłużonym czasie działania (tzw. pośrednią, czyli izofanowa, NPH), bądź też analogi insulin (detemir, glargine, degludec). W celu uzyskania normoglikemii poposiłkowej stosuje się insuliny krótkodziałające ludzkie, lub krótkodziałające analogi insulin.

Intensywna insulinoterapia
Intensywna insulinoterapia Źródło: mp.pl „Interna Szczeklika” [1]

Intensywna insulinoterapia czynnościowa

Jest to rozwinięcie intensywnej insulinoterapii. Chory w zależności od pory dnia, posiłku, planowanego wysiłku fizycznego modyfikuje dawkę insuliny. W podobny sposób przebiega terapia przy pomocy indywidualnej pompy insulinowej. Stosuje się wtedy tylko insulinę krótkodziałającą, najczęściej analog insuliny.

Zaletą analogów insulin jest lepszy profil działania. W przypadku insuliny bazowej jest to praktycznie bezszczytowy czas działania, co oznacza, że pacjent jest mniej narażony na hipoglikemię. W przypadku analogów insulin krótkodziałających zaletą jest to szybki i krótki czas działania. Oznacza to, że pacjent podaje insulinę tuż przed, w trakcie, lub tuż po posiłku w celu zniwelowania hiperglikemii poposiłkowej. Nie ma potrzeby stosowania dodatkowych przekąsek chroniących przed hipoglikemią, jak w przypadku insulin ludzkich[1,3].

Intensywna insulinoterapia analogami insulin Źródło: mp.pl „Interna Szczeklika” [1]

Insulinoterapia prosta

Jest to przejściowy model terapii u chorych na cukrzycę typu 2. Polega na skojarzonym podawaniu dwóch leków doustnych i jednym wstrzyknięciem insuliny długodziałającej. Insulina długodziałająca (ludzka, bądź analog insuliny) ma naśladować podstawowe wydzielanie insuliny. Taki schemat wprowadza się w momencie nieskuteczności leczenia 2-3 lekami doustnymi[1].

Insulinoterapia złożona (konwencjonalna)

W tej terapii stosuje się co najmniej 2 wstrzyknięcia insuliny dziennie, mające pokryć zapotrzebowanie na insulinę podstawową i po posiłkach. Zwykle stosuje się mieszanki, w których skład wchodzi insulina szybkodziałająca i długodziałająca. Mogą to być insuliny ludzkie lub analogi insulin.

Zaletami tej terapii jest mała ilość wstrzyknięć, co ułatwia leczenie osób starszych i niepełnosprawnych. Wadą jest to, że często nie udaje się osiągnąć zalecanych kryteriów wyrównania cukrzycy. Jednak nie zawsze osiągnięcie tych celów jest najważniejsze w leczeniu[1].

Intensywna insulinoterapia
Intensywna insulinoterapia Źródło: mp.pl „Interna Szczeklika” [1]

Posiłki a podawanie insuliny

Insulina podawana w zastrzykach ma kompensować braki tego hormonu w organizmie. W związku z tym podaje się ją w okolicach posiłków, gdyż wtedy następuje fizjologiczny wzrost stężenia glukozy we krwi. Jednak czas podania zależy od preparatu insuliny.

Insuliny ludzkie o krótkim czasie działania należy zawsze podawać na 30 minut przed posiłkiem. Wymagana jest też dodatkowa przekąska ok 2,5 godziny od zastosowania. Ten schemat ma uchronić pacjenta przed epizodami hipoglikemii. Jest to spowodowane długością działania insulin (6-8 godzin) oraz szczytem działania insuliny przypadającym 2-3 godzinę od podania . Widać to na rysunku pokazującym terapię insuliną ludzką.

Pod tym względem profil działania analogów insulin jest lepszy. Działają one 3-4 godziny, a szczyt osiągają po 1-2 godzinach. W związku z tym pacjent może ją podać tuż przed posiłkiem, a nawet w trakcie lub tuż po posiłku. Poza tym nie wymagają dodatkowych przekąsek, co przekłada się na łatwiejsze utrzymanie prawidłowej masy ciała[3].

Bibliografia

  1. Gajewski P. “Interna Szczeklika” dostępna na www.mp.pl http://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.13.1.
  2. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania na cukrzycę 2014 u chorych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego
  3. Głodzik W.  “Intensywna insulinoterapia – jak dobrze naśladować naturę” 30.06.2014 http://www.mp.pl/insulinoterapia/insulinoterapia_w_praktyce/modele_insulinoterapii/show.html?id=103663

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy