Dlaczego pacjenci cierpią ból? Opioidofobia cz 2.

shutterstock_554771332.jpg

Jedną z głównych przyczyn we włączeniu do leczenia opioidów są obawy przed działaniami niepożądanymi,  które mogą być niebezpieczne dla życia pacjenta. Innym problemem jest lęk przed uzależnieniem się pacjenta. Czy te obawy są uzasadnione?

Dlaczego pacjenci cierpią ból? Opioidofobia cz2

Największą obawą lekarzy i pacjentów jest potencjalne uzależnienie się od leków opioidowych. Jednak badania przeczą takim obawom. Wśród pacjentów, którzy nie mieli w historii nadużywania jakiejkolwiek substancji, jedynie 0,43% nadużywało opioidów. Dodatkowo 0,05% wykazywało syndrom uzależnienia [1]. Co ciekawe lekarze nie mają oporów przed przepisywaniem benzodiazepin, których potencjał uzależniający jest bezdyskusyjny.

Inną obawą lekarzy są działania niepożądane związane z silnymi lekami. Najgroźniejsze jest ryzyko depresji oddechowej, jednak występuje ono sporadycznie [2].

Bezpieczeństwo opioidów

Mimo wszystko są to silne leki i ich stosowanie łączy się z ryzykiem działań niepożądanych. Jednakże nie są one tak duże, żeby powodować powszechny lęk przed stosowaniem leków opioidowych. Najczęściej pojawiąjące się działania niepożądane to zaparcia, nudności, wymioty i senność. Czasem pojawiają się też suchość w ustach i świąd skóry. Przy czym często te objawy pojawiają się przy wprowadzaniu leku, lub zwiększaniu dawki, a po kilku tygodniach ustępują. Poza tym z częścią tych działań niepożądanych można sobie poradzić, przy pomocy innych leków. Można zastosować doustnie nalokson, w celu zmniejszenia zaparć. W Polsce nalokson w formie doustnej jest zarejestrowany tylko w połączeniach z innymi lekami opioidowymi. Można też podawać środki przeczyszczające. Dodatkowo u niektórych grup pacjentów np. obarczonych ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, leki opioidowe mogą być bezpieczniejsze niż niesteroidowe leki przeciwzapalne [2,3].
 

Problemy biurokratyczne

Innym problemem jest też obawa lekarzy i farmaceutów przed organami kontrolującymi, szczególnie NFZ. Sposób wypisywania leków opioidowych jest dosyć skomplikowany i łatwo o pomyłkę, a kontrolerzy często na takie polują. W efekcie tego pacjent nieraz krąży między lekarzem, a apteką w celu otrzymania leku, który ma mu przynieść ulgę.

Także sposób formułowania prawa narzuca pewne schematy myślowe. Leki opioidowe są reglamentowane, ale w prawie mówi się o nich, jako o substancjach narkotycznych. Narkomania jest problemem medycznym, dopiero w momencie leczenia uzależnienia. We wszystkich innych aspektach z medycyną nie ma nic wspólnego.

Co powinno się zmienić?

Leczenie zarówno słabymi jak i silnymi lekami opioidowymi powinno odbywać się w ramach podstawowej opieki. W tym konieczna jest edukacja lekarzy, studentów medycyny, pielęgniarek i farmaceutów. Poradnie leczenia bólu powinny zajmować się przypadkami, z którymi nie poradził sobie lekarz rodzinny.

Zmiana świadomości wśród lekarzy jest największym wyzwaniem, gdyż to właśnie ich opioidofobia jest największą barierą w szerszym stosowaniu tych leków u pacjentów.

Powinna zmienić się wycena świadczeń udzielanych przez poradnie bólu. Obecnie im lepiej rozwinięta jest taka pracownia, tym większe straty przynosi. W efekcie tego wiele takich miejsc ulega likwidacji.

Powinny także powstać w szpitalach zespoły kontrolujące ból u pacjentów poddawanych operacjom. Dzięki właściwej analgezji wyprzedzającej, można zmniejszyć ból pooperacyjny. Efektem tego jest krótsza hospitalizacja i lepsza jakość życia pacjenta[4].

 

Bibliografia

  1. Stosowanie opioidowych terapii przeciwbólowych w Polsce – debata ekspercka w Ministerstwie Zdrowia – http://www.mz.gov.pl/dla-mediow/informacje-prasowe/stosowanie-opioidowych-terapii-przeciwbolowych-w-polsce-debata-ekspercka-w-ministerstwie-zdrowia/stosowanie-opioidowych-terapii-przeciwbolowych-w-polsce-debata-ekspercka-w-ministerstwie-zdrowia

  2. Dobrogowski J. i wsp. “Stanowisko dotyczące postępowania przeciwbólowego u chorych na nowotwory”, Onkologia w Praktyce Klinicznej 2009, tom 5, nr 2, 55–68

  3. Abdulla A, Adams N, Bone M, Elliott AM, Gaffin J, Jones D, Knaggs R, Martin D, Sampson L, Schofield P; British Geriatric Society. Guidance on the management of pain in older people. Age Ageing. 2013 Mar;42 Suppl 1:i1-57. doi: 10.1093/ageing/afs200.

  4. Wywiad dr Jadwigą Pyszkowską, Prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. http://wygrajmyzbolem.pl/dostep-do-lekow-opioidowych-sama-zmiana-koloru-recepty-nie-wystarczy/

  5. PAP/Rynek zdrowia: “Eksperci: należy częściej przepisywać opioidowe leki przeciwbólowe”. http://www.rynekzdrowia.pl/Farmacja/Eksperci-nalezy-czesciej-przepisywac-opioidowe-leki-przeciwbolowe,138561,6.html

  6. Franceschi F, Iacomini P, Marsiliani D, Cordischi C, Antonini EF, Alesi A, Giacobelli D, Zuccalà G. Safety and efficacy of the combination acetaminophen-codeine in the treatment of pain of different origin. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2013 Aug;17(16):2129-35.

Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o