REKLAMA
REKLAMA

Czy probiotyki rzeczywiście działają?

shutterstock_641605609.jpg

W ostatnich latach powszechne stało się przyjmowanie probiotyków. Początkowo rekomendowano je przede wszystkim jako uzupełnienie flory bakteryjnej podczas antybiotykoterapii. Dziś mają one szereg zastosowań w medycynie, a ich popularność stale wzrasta. Czym właściwie są probiotyki? Kiedy tak naprawdę warto je stosować? Czy rzeczywiście wykazują one jedynie dobroczynny wpływ na nasze zdrowie?

REKLAMA
REKLAMA

fot. shutterstock

Nazwa probiotyki wywodzi się z greckiego słowa „pro bios” oznaczającego „dla zdrowia”. Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które wywierają korzystne działanie na organizm ludzki poprzez poprawę jakości i funkcjonowania flory jelitowej [1]. Wielokierunkowe działanie szczepów probiotycznych oraz ich potencjalnie dobroczynny wpływ na nasze zdrowie przekładają się na ich stale wzrastającą popularność. Obecnie uważa się, że mogą mieć one zastosowanie w leczeniu:

  • biegunek ( infekcyjnych i poantybiotykowych)
  • alergii pokarmowych (w tym nietolerancji laktozy) i atopowego zapalenia skóry (AZS)
  • eradykacji Helicobacter pylori
  • leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS)
  • zapobieganiu infekcjom górnych dróg oddechowych
  • wspomaganiu mechanizmów immunologicznych [2]

Leczenie biegunek

Najczęściej wymienianym w literaturze zastosowaniem probiotyków jest leczenie biegunek. Wykazano, że podaż niektórych probiotyków może skracać czas trwania dolegliwości. Dotyczy to szczególnie szczepu Lactobacillus GG, który w sposób istotny skraca czas trwania biegunek o etiologii rotawirusowej. Szczep ten skuteczny może być również w leczeniu i zapobieganiu biegunkom występującym w następstwie antybiotykoterapii. Obecnie uważa się, że probiotyki mogą nie tylko w leczyć, ale także zapobiegać biegunkom u dzieci. Zauważono, że dzięki podaży Lactobacillus GG występowały one ponad trzy razy rzadziej w porównaniu do grupy kontrolnej, z kolei suplementacja Saccharomyces boulardi obniżała ryzyko wystąpienia biegunki u dzieci o ponad 10% [1,2].

Helicobacter pylori

Szczepy probiotyczne wykorzystano również w terapii choroby wrzodowej żołądka, w patogenezie której bierze udział bakteria Helicobacter pylori. Zauważono, że podaż probiotyków nie usprawnia co prawda eradykacji bakterii patogennej, statystycznie zmniejsza jednak ilość niepożądanych objawów takich jak bóle brzucha, nudności i wymioty występujące w następstwie antybiotykoterapii [1]. Korzystne działanie w tym zakresie wywierają zwłaszcza szczepy L. rhamnosus GG, S. boulardii, L. acidophilus i B. lactis [2].

Alergie

Ze względu na działanie immunomodulujące oraz korzystny wpływ na barierę jelitową przypuszcza się, że probiotyki mogą być również skuteczne w zapobieganiu i leczeniu alergii pokarmowej, manifestującej się często atopowym zapaleniem skóry (AZS), zwłaszcza u dzieci. Wykazano, że w mikroflorze jelitowej dzieci nieobciążonych alergią znacznie częściej i w większych ilościach występują bakterie z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium, podczas gdy u dzieci z alergią zdecydowanie przeważają Clostridium spp., pałeczki jelitowe i gronkowce. W dostępnym piśmiennictwie znajdziemy liczne badania dotyczące stosowania probiotyków w zapobieganiu i leczeniu AZS u dzieci. Wskazują one jednak na większą skuteczność probiotyków w profilaktyce aniżeli leczeniu AZS (zwłaszcza L. rhamnosus GG) [2].

Nietolerancja laktozy

Innym przykładem wykorzystania probiotyków w terapii przeciwalergicznej jest nietolerancja laktozy. Uważa się, że podawanie produktów probiotycznych pacjentom z nietolerancją laktozy ogranicza dolegliwości występujące w wyniku spożywania produktów mlecznych. Jest to spowodowane wytwarzaniem przez szczepy probiotyczne (Lactobacillus, Bifidobacterium) enzymu galaktozydazy, dzięki której laktoza może być trawiona na drodze mikrobiologicznej [1]. Prawdopodobnie szczepy probiotyczne mogą być stosowane również w leczeniu zespołu jelita drażliwego, chociaż – ponownie- podkreśla się przede wszystkich ich rolę w łagodzeniu symptomów choroby, a nie w eliminacji jej przyczyny. Podobne wnioski otrzymano w przeglądzie systematycznym oceniającym zdolność probiotyków do ograniczenia infekcji górnych dróg oddechowych. Zauważono, że probiotyki mogą łagodzić ich przebieg i skracać czas trwania, nie mają jednak wpływu na częstość występowania [3].

Opisane powyżej zastosowania probiotyków w medycynie sugerują ich wielokierunkowe działanie i skuteczność terapeutyczną. Bez wątpienia mogą one być pomocne w przypadku wielu dolegliwości, zwracajmy jednak uwagę, jakim szczepom przypisuje się określone efekty terapeutyczne i czy faktycznie probiotyki mogą leczyć. Dotychczas dowiedziono przede wszystkim ich prewencyjnego charakteru, jednak możliwość zastosowania ich w terapii pozostaje nadal nierozstrzygniętym zagadnieniem.

Wkrótce artykuł o zagrożeniach płynących ze stosowania probiotyków.

Piśmiennictwo

  1.  Szałek E, Kaczmarek Z, Grześkowiak E., Wykorzystanie probiotyków we współczesnej farmakoterapii pediatrycznej, Farm Pol, 2010, 66(3): 168-172
  2. Kamińska E., Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania probiotyków na podstawie badań klinicznych przeprowadzonych u dzieci, MED.WIEKU.ROZWOJ.2012;XVI;3:240-251
  3. Dąbrowska A, Słotwiński R, Kędziora S., Probiotyki – panaceum czy placebo? Probiotics – panacea or placebo?, Zakład Immunologii i Żywienia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Przegląd Gastroenterologiczny 2010; 5 (6): 321–328

 

REKLAMA

Agnieszka Jeżewska-żylik

Farmaceutka i autorka artykułów o tematyce farmaceutycznej. Publikuje regularnie w magazynie MGR.FARM.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]