Czy można stosować kwas acetylosalicylowy w czasie karmienia piersią?

Kwas acetylosalicylowy jest jednym z najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych. Ponadto w małych dawkach (75-150mg) jest stosowany w celu zmniejszenia ryzyka zawału serca i udaru mózgu.

Czy można stosować aspirynę w czasie karmienia piersią? fot. shutterstock
Czy można stosować aspirynę w czasie karmienia piersią? fot. shutterstock

Przenikanie kwasu acetylosalicylowego do mleka mamy

Kwas acetylosalicylowy w organizmie mamy karmiącej bardzo szybko ulega metabolizmowi (hydrolizie) do kwasu salicylowego. Dlatego też większość badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwasu acetylosalicylowego w czasie laktacji odnosi się do przenikania kwasu salicylowego do mleka mamy i jego oddziaływania na dziecko karmione piersią.

Zgodnie z dostępnymi danymi, kwas salicylowy może przenikać do mleka mamy. Ilość tego związku obecna w mleku mamy zależy od ilości kwasu acetylosalicylowego przyjętego przez mamę oraz od tego, czy mama stosuje lek jednorazowo czy przez dłuższy czas. Oczywiście zależy również od czasu, jaki upłynął od przyjęcia leku przez mamę do nakarmienia dziecka. Nie ma możliwości jednoznacznego wskazania, ile kwasu salicylowego spożywa dziecko, wg niektórych badań jest to od 10 do aż 70% przeciwgorączkowej dawki niemowlęcej.

Jedną z wartości/danych, które bierze się pod uwagę oceniając bezpieczeństwo stosowania leków w czasie laktacji jest Relative Infant Dose (Relative Pediatric Dose) – jest to wartość wyrażana w procentach i jest to ilość leku, jaką otrzymuje dziecko z mlekiem (w przeliczeniu na masę jego ciała), w przeliczeniu na dawkę leku, jaką przyjmuje mama (w przeliczeniu na jej masę ciała). Uznaje się, że lek jest stosunkowo bezpieczny, jeżeli ta wartość jest mniejsza niż 10% – im mniejsza tym lek jest bezpieczniejszy. Dla kwasu acetylosalicylowego wartość RID = 2,5-10,8%.

Oprócz faktu przenikania kwasu salicylowego do mleka mamy należy zwrócić uwagę na to, że u dziecka wydłuża się czas eliminacji kwasu salicylowego z organizmu. U mamy jest to ok. 2 godziny (przy podaniu jednorazowym) u dziecka czas ten jest dwa razy dłuższy.

Wpływ kwasu acetylosalicylowego na dziecko karmione piersią

Dotychczas odnotowano następujące działania niepożądane, jakie wystąpiły u dzieci karmionych piersią w trakcie przyjmowania kwasu acetylosalicylowego przez mamę:

  • kwasica metaboliczna u 16-tygodniowego dziecka, którego mama przyjmowała 650mg kwasu acetylosalicylowego, co 4 godziny
  • trombocytopenia, gorączka, brak apetytu, wybroczyny u 5-cio miesięcznego dziecka. Objawy te wystąpiły w 5-tej dobie po rozpoczęciu przyjmowania przez mamę kwasu acetylosalicylowego
  • hemoliza krwinek, która wystąpiła u dziecka ze stwierdzonym niedoborem G-6-PD

Oprócz zanotowanych i zgłoszonych działań niepożądanych należy pamiętać o tym, że podawanie kwasu acetylosalicylowego u dzieci w trakcie infekcji wirusowej, zwiększa ryzyko wystąpienia Zespołu Ray’a. Fakt ten dotyczy podawania kwasu acetylosalicylowego bezpośrednio dzieciom. Niestety nie ma danych o ewentualnym wywoływaniu tego schorzenia w przypadku stosowania kwasu acetylosalicylowego przez mamę karmiącą.

Wpływ kwasu acetylosalicylowego na proces laktacji

Kwas acetylosalicylowy nie wpływa na proces laktacji.

Kwas acetylosalicylowy w klasyfikacjach dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji.

Kwas acetylosalicylowy zaliczany jest do kategorii L2- leków bezpiecznych w czasie laktacji (wg Kategorii Ryzyka Laktacyjnego Prof. Hale’a). Do tej kategorii zaliczane są:

  • substancje lecznicze, które były stosowane u ograniczonej liczby matek i które na wykazały zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u karmionych piersią dzieci
  • substancje lecznicze, dla których istnienie ryzyka szkodliwego wpływu na karmione piersią dziecko jest mało prawdopodobne

Kwas acetylosalicylowy wg poratlu e-lactancia.org zaliczany jest do grupy Low Risk Probable.

Do kategorii LOW RISK PROBABLE zaliczane są substancje lecznicze określane jako umiarkowanie bezpieczne w czasie karmienia piersią. Autorzy tej klasyfikacji uważają, że substancje lecznicze zaliczane do tej grupy mogą powodować łagodne działania niepożądane u dziecka karmionego piersią lub mogą w niewielkim stopniu wpływać na proces laktacji. Niestety w przypadku substancji leczniczych zaliczanych do tej grupy, ilość danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji jest ograniczona lub jest ich brak natomiast właściwości substancji leczniczej wskazują na niewielkie ryzyko działań niepożądanych dla procesu laktacji i dla dziecka karmionego piersią. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych konieczne jest przeanalizowanie dodatkowych kwestii takich jak wiek dziecka, dawkę, synchronizację z karmieniem piersią, czas trwania terapii, ewentualną zamianę leku na bardziej bezpieczny oraz konieczne jest monitorowanie stanu dziecka.

Światowa Organizacja Zdrowia określa kwas acetylosalicylowy za zgodny z karmieniem piersią, przy stosowaniu jednorazowym/doraźnym.

Amerykańska Akademia Pediatrii zalicza kwas acetylosalicylowy do związków, których stosowanie w czasie laktacji, wiąże się z wystąpieniem działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią.

Kwas acetylosalicylowy zaliczany jest do kategorii substancji leczniczych potencjalnie toksycznych wg klasyfikacji Prof. Briggs’a. Do tej kategorii zaliczane są substancje lecznicze, dla których brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji lub dane te są ograniczone. Właściwości substancji leczniczych wskazują, że mogą one stanowić ryzyko dla dziecka karmionego piersią. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych nie zaleca się karmienia piersią.

Wg wytycznych American College of Chest Physicians, małe dawki (ok 75-160 mg) kwasu acetylosalicylowego mogą być stosowane przez mamę karmiącą bez konieczności przerywania karmienia piersią.

Podsumowanie

Ze względu na brak jednoznacznych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwasu acetylosalicylowego w czasie laktacji przyjmowanie tego związku należy ograniczyć do minimum, należy stosować go w ostateczności i doraźnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego powinno być zsynchronizowane z karmieniem piersią – lek należy przyjmować bezpośrednio po karmieniu piersią przed najdłuższą przerwą. Najwięcej leku przenika do mleka mamy w momencie, kiedy osiąga on maksymalne stężenie w surowicy matki. Wówczas należy ograniczyć przystawianie dziecka do piersi. W przypadku kwasu acetylosalicylowego należy ograniczyć przystawianie dziecka do piersi w czasie od 1 do 2 godzin po przyjęcia leku. W przypadku stosowania kwasu acetylosalicylowego w czasie karmienia piersią należy bacznie obserwować dziecko i w przypadku zauważenia u dziecka: wysypki, krwi w stolcu/moczu lub innych niepokojących objawów i zmian w jego dotychczasowym zachowaniu lub zwyczajach należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym i/lub pediatrą.

Wpis powstał dzięki:

farmaceuta-radzi.pl

Literatura

  1. Medications and Mothers’ Milk, T.W. Hale, H.E. Rowe, Springer Co. 2016
  2. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Wolters Kluwer, 2017
  3. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Lippincott Williams and Wilkins, 2014
  4. Drugs During Pregnancy and Lactation, C. Schaefer et al., Academic Press Inc, 2014
  5. Leki w ciąży i laktacji, Frieske K. Et al., MedPharm Polska, 2014
  6. The Transfer of Drugs and Other Chemicals Into Human Milk, AAP, Committee on Drugs, Pediatrics 2001, 108(3), 776-789
  7. The Transfer of Drugs and Therapeutics Into Human. Breast Milk: An Update on Selected Topics. Pediatrics, 2013, 132(3), e796-e809
  8. Breastfeeding and maternal medication. Recommendations for Drugs in the Eleventh WHO Model List of Essential Drugs, WHO, Genewa, 2002
  9. Bates SM, Greer IA, Middeldorp S et al. VTE, thrombophilia, antithrombotic therapy, and pregnancy: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. 2012;141 (2 Suppl):e691S-736S.
  10. Baza LactMed http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2/f?./temp/~cwybf5:1
  11. Baza e-lactancia.org http://www.e-lactancia.org/breastfeeding/aspirin/product/
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email

4
Dodaj komentarz

avatar
3 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
3 Comment authors
MrówkaKamanTZTejo Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Tejo
Gość
Tejo

Mimo wszystko pacjentki chyba bałyby się go przyjmować, nie sądzicie? Jednak jeśli jest jakakolwiek niepewność młode mamy rzadko kiedy ryzykują zastosowanie danego leku

Mrówka
Gość
Mrówka

Z reguły myślę że tak. Ja bym raczej nie zaryzykowała, jeśli już to jakąś minimalną dawkę, która zapewne okazałaby się nieskuteczna, więc to mija się z celem. Bo jaka Waszym zdaniem byłaby ta minimalna dawka?

KamanTZ
Gość
KamanTZ

Generalnie sam nie poleciłbym niigdy z własnej woli kwasu acetylosalicylowego kobiecie w ciąży czy karmiącej

trackback

[…] Może zainteresuje Cię: Czy można stosować kwas acetylosalicylowy w czasie karmienia piersią? […]