Czy metamizol można bezpiecznie stosować w trakcie karmienia piersią?

 

Metamizol w czasie karmienia piersią
Czy można stosować metamizol w trakcie karmienia piersią? fot. shutterstock

Krótko

Metamizol jest substancją leczniczą o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym oraz spazmolitycznym.

Zaliczany jest do kategorii L4 – leków potencjalnie niebezpiecznych w czasie laktacji (wg Kategorii Ryzyka Laktacyjnego Prof. Hale’a). Ponadto określany jest jako umiarkowanie bezpieczny w okresie karmienia piersią (przez e-lactancia.org).

Ze względu na ryzyko przenikania metamizolu i jego metabolitów do mleka mamy, ich długiego czasu półtrwania oraz ryzyka występowania działań niepożądanych przyjmowanie metamizolu w okresie karmienia piersią powinno być ograniczone do absolutnego minimum do wyraźnych wskazań lekarza. Lepiej wybierać leki o lepiej udokumentowanym bezpieczeństwie stosowania w czasie laktacji np. paracetamol lub ibuprofen.

 

Dla ciekawych – dłuższa wersja

Mechanizm działania leku nie jest do końca poznany – prawdopodobnie metamizol i jego aktywny metabolit 4-N-metyloaminoantipyrina (MAA) działają poprzez ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy.

Po podaniu doustnym metamizol ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego metabolitu 4-N-metyloaminoantipyriny (MAA), która z kolei ulega przemianie do 4-N-formyloaminoantipyriny (FAA) i do 4-aminoantipyriny (AA). AA ulega dalszej przemianie do 4-N-acetyloaminoantipyriny (AAA). Za działanie farmakologiczne metamizolu odpowiada głównie N-metyloaminoantipyrina (MAA) i 4-aminoantypiryna (AA).

Metamizol w klasyfikacjach dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji.

Metamizol zaliczany jest do kategorii L4 – leków potencjalnie niebezpiecznych w czasie laktacji (wg Kategorii Ryzyka Laktacyjnego Prof. Hale’a). Do tej kategorii zaliczane są:

  • substancje lecznicze, dla których istnieją dowody szkodliwego wpływu na karmione piersią dziecko
  • substancje lecznicze, dla których istnieją dowody niekorzystnego wpływu na proces laktacji

Metamizol, przez Amerykańską Akademię Pediatrii (AAP) określany jest za zgodny z karmieniem piersią.

E-lactancia.org klasyfikuje metamizol do grupy Low Risk Probable. Do tej kategorii zaliczane są substancje lecznicze określane jako umiarkowanie bezpieczne w czasie karmienia piersią. Autorzy tej klasyfikacji uważają, że substancje lecznicze zaliczane do tej grupy mogą powodować łagodne działania niepożądane u dziecka karmionego piersią lub mogą w niewielkim stopniu wpływać na proces laktacji. Niestety w przypadku substancji leczniczych zaliczanych do tej grupy, ilość danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji jest ograniczona lub jest ich brak natomiast właściwości substancji leczniczej wskazują na niewielkie ryzyko działań niepożądanych dla procesu laktacji i dla dziecka karmionego piersią. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych konieczne jest przeanalizowanie dodatkowych kwestii takich jak wiek dziecka, dawkę, synchronizację z karmieniem piersią, czas trwania terapii, ewentualną zamianę leku na bardziej bezpieczny oraz konieczne jest monitorowanie stanu dziecka.

Dotychczas nie wykazano, aby metamizol wpływał na proces laktacji.

Wykazano, że metamizol i jego metabolity mogą przenikać do mleka mamy. Dopiero po 48h metamizol i jego metabolity nie były oznaczane w mleku. I dlatego też w przypadku przyjmowania metamizolu rekomenduje się przerwę w karmieniu aż na 48h.

Ponadto metamizol i jego metabolity wykryto w surowicy i w moczu dzieci karmionych piersią, których mamy przyjmowały ten lek w czasie laktacji. Co po pierwsze świadczy o wchłanianiu substancji leczniczej z przewodu pokarmowego dziecka a po drugie wskazuje na ewentualne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Dotychczas zarejestrowano przypadek sinicy u dziecka karmionego piersią, którego mama przyjmowała metamizol – działanie to wystąpiło u dziecka, którego mama przyjęła 3 dawki leku po 500mg

W kontekście bezpieczeństwa stosowania metamizolu w czasie laktacji warto też wspomnieć o wskaźnikach/parametrach M/O i RID.

Iloraz mleko/osocze to stosunek stężenia wolnej frakcji substancji leczniczej w mleku do jej stężenia we krwi mamy. Wskaźnik ten pozwala na oszacowanie tendencji do przenikania  substancji do mleka. Uznaje się, że substancje lecznicze o ilorazie większym niż 1 wykazują zwiększoną tendencję do przenikania do pokarmu i osiągania tam większych niż we krwi mamy stężeń. Z kolei iloraz mniejszy niż 1 wskazuje, że substancja lecznicza w niewielkim stopniu przenika do mleka mamy. M/O dla MMA wynosi 1,37. Niestety iloraz ten nie wskazuje na dokładną ilość substancji jaka może przedostawać się do pokarmu kobiecego. Dlatego też opracowano względną dawkę dla niemowlęcia (RID). Jest to wartość wyrażana w procentach i jest to ilość związku, jaką otrzymuje dziecko z mlekiem, w przeliczeniu na kilogram masy jego ciała, w przeliczeniu na dawkę leku, jaką przyjmuje mama (w przeliczeniu na masę ciała). Uznaje się, że lek jest bezpieczny, jeżeli wartość ta jest mniejsza niż 10%. Im mniejsza tym lepiej. Dla metamizolu RID wynosi 1,2-3%

Wg Karty Charakterystyki Produktu Leczniczego po przyjęciu leku zawierającego metamizol należy wstrzymać się z karmieniem piersią na czas przyjmowania leku i na 48h po zakończeniu jego przyjmowania.

Warto też pamiętać, że metamizol może powodować liczne działania niepożądane (agranulocytozę, anemię aplastyczną, trombocytopenię i inne) i jeżeli tylko jest taka możliwość jego stosowanie powinno być ograniczone. Warto zaznaczyć, że metamizol jest lekiem stosowanym w Europie i w Ameryce Łacińskiej, ale nie jest dopuszczony do obrotu w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. W tych krajach, ze względu na zwiększone ryzyko występowania wysypki, reakcji anafilaktycznych i agranulocytozy został wycofany w latach 70 XX wieku.

Podsumowując

Przyjmowanie metamizolu w okresie karmienia piersią powinno być ograniczone do absolutnego minimum do wyraźnych wskazań lekarza. Lepiej wybierać leki o lepiej udokumentowanym bezpieczeństwie stosowania w czasie laktacji np. paracetamol lub ibuprofen.

Wpis powstał dzięki:
farmaceuta-radzi.pl
farmaceuta-radzi.pl

Bibliografia

  1. Medications and Mothers’ Milk, T.W. Hale, H.E. Rowe, Springer Co. 2016
  2. Drugs During Pregnancy and Lactation – Treatment Options and Risk Assessment, Richard K. Miller, Paul W. J. Peters, Christof Schaefer, Academic Press Inc, 2014
  3. Karmienie piersią w teorii i praktyce. Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Pietkiewicz A., Medycyna Praktyczna, Kraków 2012
  4. The Transfer of Drugs and Other Chemicals Into Human Milk American Academy Of Pediatrics, Committee on Drugs, Pediatrics 2001, 108(3), 776-789
  5. The Transfer of Drugs and Therapeutics Into Human. Breast Milk: An Update on Selected Topics. Pediatrics, 2013, 132(3), e796-e809
  6. Rizzoni G, Furlanut M. Cyanotic crisis in a breast-fed infant from mother taking dipyrone. Hum Toxicol. 1984;3:505-7.
  7. Zylber-Katz E, Linder N, Granit L, Levy M. Excretion of dipyrone metabolites in human breast milk. Eur J Clin Pharmacol. 1986;30:359-61
  8. Baza LactMed https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2
  9. Baza e-lactancia http://www.e-lactancia.org/producto/1019
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
0 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!

Brak komentarzy