REKLAMA
REKLAMA

Czy leki kupowane poza apteką są bezpieczne?

Wydaje się, że czasy, w których leki można było znaleźć tylko w aptece, minęły bezpowrotnie. Co więcej, każdy z nas podczas zakupów spożywczych, na pewno zauważył w marketach czy na stacjach benzynowych półki uginające się od preparatów OTC i suplementów diety.

(fot. shutterstock)

Jednak czy taka powszechna dostępność preparatów leczniczych jest bezpieczna dla pacjentów? Czy kupując lek w hipermarkecie, mamy pewność co do właściwości farmakologicznych danego preparatu? Jak zwykle, na te i na inne pytania postaramy się odpowiedzieć w dzisiejszym artykule.

REKLAMA
REKLAMA

Leki dopuszczone do obrotu pozaaptecznego

Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia, niektóre leki – dostępne bez recepty można zakupić w placówkach obrotu pozaaptecznego. Do tego typu miejsc zalicza się sklepy specjalistycznego zaopatrzenia medycznego, zielarsko – medyczne oraz ogólnodostępne placówki takie jak m.in. kioski, hipermarkety czy stacje benzynowe.

Warto pamiętać, że jedynie sklepy zielarsko – medyczne (spośród wszystkich wymienionych wyżej) muszą być prowadzone przez wykwalifikowaną w dziedzinie osobę (technika farmaceutycznego, farmaceutę czy absolwenta kursu II stopnia z zakresu towaroznawstwa zielarskiego).

Dowiedz się więcej o wstrząsie anafilaktycznym!  

Do sprzedaży w placówkach tego typu dopuszczone są m.in. leki roślinne czy preparaty, których substancja czynna została dopuszczona w lekach bez recepty w aptekach przez co najmniej 5 lat [1].

Gdy lek lekowi nie równy

Mimo, że pacjenci dosyć często korzystają z preparatów dostępnych np. na stoiskach przykasowych w marketach, powinniśmy sobie zdawać sprawę z tego, że środek (nawet o takiej samej zawartości substancji czynnej) zakupiony w aptece będzie rozwiązaniem bezpieczniejszym. Na to zagadnienie składa się kilka czynników, które szczegółowo zostały omówione w dalszej części artykułu.

Nieodpowiednie warunki przechowywania

Warunki transportu i przechowywania są bardzo ważnym aspektem pozwalającym na zachowanie odpowiedniej trwałości preparatu i warunkują jego późniejszą skuteczność terapeutyczną.

Przeziębienie – pigułka wiedzy dla farmaceuty!

W aptekach procedury przechowywania leku, determinowane są zapisami Prawa Farmaceutycznego. Dzięki temu przykłada się do tego aspektu dużą uwagę, kontroluje wilgotność i temperaturę pomieszczeń, w których składowane są środki lecznicze. Można więc powiedzieć, że w pomieszczeniach aptecznych panuje korzystny dla środków w nich składowanych mikroklimat.

W opozycji do tego stoją warunki panujące w placówkach obrotu pozaaptecznego. Niestety wiele z placówek zajmujących się taką dystrybucją leku wydaje się nie brać pod uwagę tego potencjalnie niebezpiecznego dla trwałości leku czynnika. Należy pamiętać, że nieodpowiednie przechowywanie medykamentów np. w witrynie okiennej czy nieklimatyzowanym pomieszczeniu może prowadzić do zmiany właściwości fizycznych i chemicznych konkretnego preparatu.

Długotrwała ekspozycja na działanie niekorzystnych czynników, takich jak m.in. temperatura, wilgoć czy światło słoneczne prowadzić może do zmian trwałości preparatu terapeutycznego. W efekcie czego, rozpatrywany lek może stracić swoje właściwości farmakologiczne, w ekstremalnych przypadkach przyjęcie takiego preparatu staje się niebezpieczne dla zdrowia pacjenta[2], [3].

Wzrost dostępu do środków leczniczych

Ważnym aspektem, związanym z wprowadzeniem wielu grup leków do obrotu pozaaptecznego jest znaczący wzrost ich dostępności. Sprawia to, że pacjenci sięgają po różnego rodzaju leki np. przeciwbólowe i zobojętniające pH soku żołądkowego, znacznie częściej.

Nadużywanie tego rodzaju środków jest ściśle powiązane z późniejszym występowaniem działań niepożądanych i uzależnień. Warto pamiętać, że powszechnie dostępne preparaty z grupy NLPZ nie są obojętne dla ludzkiego organizmu.  Przyjmowanie ich w zbyt dużych ilościach może prowadzić do obniżenia ich skuteczności terapeutycznej oraz wystąpienia poważnych działań niepożądanych (ADR) takich jak m.in. owrzodzenia przewodu pokarmowego, biegunki, nudności.

Bezmyślne stosowanie, dużych ilości środków zobojętniających środowisko panujące w żołądku również może stać się przyczyną wystąpienia efektów ubocznych. Do najczęściej obserwowanych ADR zaliczyć możemy: zmianę zabarwienia stolca (w przypadku preparatów zawierających bizmut), biegunki (w przypadku leków zawierających magnez) lub zaparcia (w sytuacji, gdy przyjmowany preparat zawiera glin) [4].

Fachowa porada

Należy pamiętać, że zaopatrując się w leki wyłącznie w aptekach mamy kontakt z farmaceutą, będącym osobą wykwalifikowaną, biegłą w dziedzinie farmakoterapii, dbającą o zdrowie pacjenta. W tych placówkach dostępne są leki, co do których nie ma wątpliwości, że zostały dopuszczone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku gdy dana partia preparatu zostanie wycofana z obrotu, natychmiast podejmuje się kroki mające na celu zabezpieczenie tej partii.

Niejednokrotnie rozmowa z farmaceutą, może uświadomić pacjentowi, brak konieczności stosowania farmakoterapii, by pozbyć się dolegliwości, na którą się uskarża. W sytuacjach, w których zastosowanie środku leczniczego będzie konieczne, farmaceuta pomoże wybrać taki preparat, który będzie możliwie najbezpieczniejszy np. nie spowoduje interakcji z innymi przyjmowanymi przez pacjenta lekami. Dodatkowo poinformuje o możliwych działaniach niepożądanych i sposobie postępowania, jaki należy zastosować w przypadku ich wystąpienia.

Leki powszechnie dostępne

Problem powszechnej dostępności preparatów leczniczych wydawanych bez recepty stanowi jedno z najbardziej niepokojących zjawisk. Pacjenci kupujący na ogromną skalę leki OTC, często nie zdają sobie sprawy z tego, jakie działania niepożądane niesie za sobą nadużywanie wybranego środka.

Ponadto, należy pamiętać o tym, że podejmowanie prób samoleczenia jest bardzo niebezpieczne, nie tylko ze względu na ryzyko powstawania uzależnienia od przyjmowanego preparatu. W przypadku pacjentów leczonych przewlekle nieostrożne dobieranie dodatkowych leków może również doprowadzić do wystąpienia interakcji ze stale przyjmowanymi preparatami leczniczymi. W skrajnych przypadkach takie „zaleczanie” objawów może odwlekać wizytę u specjalisty i fachową diagnozę – późne zdiagnozowanie niektórych schorzeń znacznie zmniejsza szanse na całkowite wyleczenie.

Na podstawie:

  1. ‘Obrót pozaapteczny’, Ministerstwo Zdrowia. [Online]. Available: /web/zdrowie/obrot-pozaapteczny. [Accessed: 16-Jul-2019].
  2.  ‘Przechowywanie i utylizacja leków | Ministerstwo Zdrowia’. [Online]. Available: http://www.archiwum.mz.gov.pl/leki/produkty-lecznicze/przechowywanie-lekow/. [Accessed: 24-Jul-2019].
  3. ‘Bezpieczeństwo leków | Z praktyki apteki’, Biuletyn Informacyjny Kierownika Apteki. [Online]. Available: https://www.kierownik-apteki.pl/z-praktyki-apteki/bezpieczenstwo-lekow. [Accessed: 25-Jul-2019].
  4. ‘FARMAKOLOGIA – podstawy farmakoterapii tom 1-2 – Wojciech Kostowski, Zbigniew Herman, PZWL’. [Online]. Available: https://medbook.com.pl/ksiazka/pokaz/id/3301/tytul/farmakologia-podstawy-farmakoterapii-tom-1-2-kostowski-herman-wydawnictwo-lekarskie-pzwl. [Accessed: 15-Jun-2019].
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

11 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

czasami mam takie wrazenie, ze pacjenci nawet nie chcą fachowej porady, bo sami wiedzą najlepiej ile ibuprofenu mogą zażyć na przykład w ciągu doby
Przypomina mi się taka historią - pacjentka prosi o apap. Podaję 12 szt... to za dużo, chce pan mnie naciągnąć. Zawsze kupuje opakowanie x 6 szt. Tak, ale my w aptece takiego nie mamy. Wyszła oburzona, jak to chciałem z niej pieniądze zedrzeć.
ludziom nie dogodzisz.......nie masz dużego źle, nie mam małego jeszcze gorzej
ostatnio w jedynym otwartym w niedziele sklepie, czyli monopolowym pan w kolejce przede mną poszukiwał leku na ból głowy - no to doświadczona ekspedientka poleciła mu ibuprom, bo na nią działa, ale najlepiej ze 2-3 tabletki jednocześnie, a potem znowu, bo jak wspomniała to ten słaby i trzeba dużo wziąć... tak więc czy leczenie poza apteką jest bezpieczne, to nie wiem...
Kiedyś byłem na wykładzie z lubelskim Głównym Inspektorem Farmaceutycznym. Pani inspektor opowiadała o sklepie, gdzie ochroniarz stał koło "apteczki" i pomagał w wyborze leku…
i gdzie tu logika MZ, aby nie zabronić pozaaptecznego obrotu lekami? :)
No jak to gdzie. Narracja będzie oczywista – Tym farmaceutom ciągle mało kasiory i chcą pozbawić ludzi dostępu do leków, żeby jeszcze bardziej z nich zedrzeć. Jak dla mnie przepisy powinny być proste jak barszcz. Sprzedajesz w sklepie leki, musisz dostosować się do warunków, jakie spełnia apteka.
to mogło by być naprawdę ciekawe - rejestr temperatur, klimatyzacja, zatrudnienie fachowej obsługi do sprzedaży leków, zakupy tylko z hurtowni farmaceutycznych, itp, itd :) Sądzę, że byłoby to jednoznaczne z brakiem leków w obrocie pozaaptecznym - i dobrze!
wręcz pokazuje to jak olbrzymim zagrożeniem jest;/
Coś jeszcze do tego Ibupromu dobierał w tym monopolowym? ;)
najważniejsze poza apteką jest prawidłowe przechowywanie leku, bo pacjent i tak zrobi z nim to co mu się podoba
Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo