REKLAMA
REKLAMA

Cukrzyca i jej leczenie – dowiedz się więcej!

Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych, których cechą charakterystyczną jest wysoki poziom glukozy we krwi, czyli hiperglikemia. Hiperglikemia może być spowodowana niedostatecznym wydzielaniem lub nieprawidłowym działaniem insuliny. Obecnie według raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na świecie żyje ponad 400 milionów osób z cukrzycą. Nieleczona może być przyczyną wielu chorób, m.in. ślepoty, niewydolności nerek, udarów, amputacji kończyn, a nawet przedwczesnej śmierci.

(fot. shutterstock)

Klasyfikacja choroby

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne każdego roku publikuje zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę. Etiologiczna klasyfikacja cukrzycy według WHO wyróżnia:

REKLAMA
REKLAMA

 

  • Cukrzycę typu 1 o podłożu autoimmunologicznym lub idiopatycznym;
  • Cukrzycę typu 2;
  • Cukrzycę ciążową;
  • Inne specyficzne typy cukrzycy:
    • genetyczne defekty czynności komórek Beta ,
    • genetyczne defekty działania insuliny,
    • choroby zewnątrzwydzielniczej części trzustki,
    • endokrynopatie,
    • leki i substancje chemiczne,
    • infekcje,
    • rzadkie postacie cukrzycy wywołane procesem immunologicznym,
    • inne uwarunkowane genetycznie zespoły związane z cukrzycą.

 

W zależności od typu cukrzycy rekomendowany jest inny schemat postępowania. Obecnie nie istnieje żadna skuteczna metoda profilaktyki cukrzycy typu 1, a głównym zaleceniem terapeutycznym jest insulinoterapia. Preferowane powinny być analogi insuliny, które stwarzają mniejsze ryzyko hipoglikemii i poprawiają w większym stopniu jakość życia chorych.

Objawy cukrzycy

Do pierwszych objawów sugerujących występowanie cukrzycy typu 2 należą: wzmożone pragnienie skutkujące nasiloną diurezą, nagła utrata masy ciała, ogólne osłabienie i wzmożona senność.

Leczenie cukrzycy typu 2

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego lekiem pierwszego wyboru w leczeniu cukrzycy typu 2 powinna być metformina, przy założeniu, że jest dobrze tolerowana i nie ma przeciwwskazań ku jej stosowaniu. Do oceny skuteczności danego leku przeciwcukrzycowego wykorzystuje się poziom HBA1c, czyli hemoglobiny glikowanej. Parametr ten określa stężenie glukozy we krwi na przełomie ostatnich 2-3 miesięcy, dlatego jest bardziej obiektywny do oceny skuteczności danego leku w przeciwieństwie do pomiaru glukometrem.

W przypadku, gdy wyżej wspomniana pochodna biguanidu – metformina okaże się nieskuteczna, aby osiągnąć zamierzony poziom HBA1c, wskazane jest dodanie drugiego leku doustnego agonistę receptora GLP-1 lub insulinę bazalną.

Wybór kolejnych leków powinien być indywidualnie dostosowany do potrzeb danego pacjenta, uwzględniając zarówno masę ciała chorującego na cukrzycę, jego preferencje, inne schorzenia współtowarzyszące, jak i właściwości samego leku (skuteczność, ryzyko hipoglikemii, działania niepożądane, cenę).

 

Choroby współtowarzyszące cukrzycy

W przypadku, gdy cukrzycy towarzyszą choroby układu sercowo-naczyniowego należy zastosować leki, które mają udowodniony korzystny wpływ na układ sercowo – naczyniowy. Należy do nich metformina, niektóre leki z grupy agonistów receptora GLP-1 i wybrane inhibiotory SGLT-2. Mechanizmy działania tych preparatów zostały przedstawione w poniższej tabeli.

Podobnie wygląda postępowanie terapeutyczne u osób z przewlekłymi chorobami nerek. Wówczas preferowane są leki z dwóch wyżej wymienionych grup ze względu na ich działanie nefroprotekcyjne.

Postępująca cukrzyca typu 2 jest często przyczyną nieskuteczności leków doustnych i wymaga rozpoczęcia insulinoterapii.

Zestawienie leków stosowanych w cukrzycy typu 2

METFORMINA POCHODNE

SULFONYLOMOCZNIKA

INHIBITORY ALFA-GLUKOZYDAZY AGONIŚCI RECEPTORA GLP-1 INHIBITORY DPP-4
mechanizm działania zmniejszenie wątrobowej produkcji glukozy; zwiększenie wrażliwości obwodowej na insulinę zwiększenie wydzielania insuliny hamowanie rozpadu wielocukrów w jelicie zwiększenie wydzielania insuliny zależne od hiperglikemii hamowanie łaknienia zwiększenie stężenia insuliny wydzielanej w zależności od nasilenia hiperglikemii
efekt hipoglikemiczny wysoki wysoki niski wysoki średni
poziom glukozy na czczo [mg/dL] ↓60-70 ↓60-70 ↓20-30 ↓50 ↓50
poziom insuliny w osoczu ↑↑ ↑↑
LDL ↓/↔
HDL
TG
masa ciała ↓/↑ ↓↓
ryzyko hipoglikemii
efekty uboczne zaburzenia żołądkowo-jelitowe hipoglikemia, przyrost masy ciała zaburzenia jelitowe(biegunki, gazy) zaburzenia żołądkowo-jelitowe istotne nie występują

Źródło tabeli:

The Diabetes Poland (PTD-Polskie Towarzystwo Diabetologiczne). (2019).Guidelines on the management of diabetic patients. Journal of the Diabetes Poland, 8(1); str. 25.

 

Bibliografia:

  1. The Diabetes Poland (PTD-Polskie Towarzystwo Diabetologiczne). (2019). Guidelines on the management of diabetic patients. Journal of the Diabetes Poland, 8(1);
  2. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. (2018). Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Diabetologia Praktyczna, 4(1);
  3. Farmakologia Danysza. Kompedium farmakologii i farmakoterapii; W. Buczko, A. Danysz; Edra Urban&Partner; Wrocław 2016;
  4. https://www.who.int/diabetes/world-diabetes-day-2018/en/;
  5. https://cukrzycapolska.pl/kontrola/hba1c-hemoglobina-glikowana/;
  6. https://cukrzyca.info.pl.
REKLAMA

Dominika Polakowska

Jestem studentką IV roku farmacji na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. W wolnym czasie lubię czytać nowinki ze świata zdrowia i nauk medycznych. Poza tym z przyjemnością poznaję nowych ludzi, spędzam czas z przyjaciółmi oraz podróżuję. Propaguję zdrowy styl życia i odżywiania. Spacery na świeżym powietrzu pozwalają mi na chwilę refleksji w codziennym biegu.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]