REKLAMA
REKLAMA

Case study – Pacjent geriatryczny z bezsennością

Do apteki zgłasza się pacjent w wieku 60 lat, który od kilku miesięcy ma problemy ze snem. Przewlekle choruje na nadciśnienie. Ponadto w trakcie wywiadu, zgłasza, że ostatnio miewa problemy rodzinne. Prosi o pomoc w doborze preparatu, który polepszy jakość i długość snu.

Fot. shutterstock

REKLAMA
REKLAMA

Bezsenność  – występowanie i epidemiologia

Dorosły człowiek potrzebuje zwykle około 8 godzin snu dziennie lecz jest to zależność indywidualna. Ponadto zapotrzebowanie na sen zmniejsza się wraz z wiekiem.  Ponad połowa polskiej populacji osób dorosłych miewa problemy z bezsennością. Wraz z wiekiem obserwuje się zwiększoną liczbę incydentów bezsenności zwłaszcza wśród osób starszych, gdzie dodatkowo obniża komfort życia oraz negatywnie wpływa na stan zdrowia pacjenta. Jest definiowana jako niesatysfakcjonująca jakość i ilość snu, ściśle związana z utrudnionym zasypianiem, utrzymaniem snu oraz wczesnym budzeniem.[2. ] 

Etiologia i rozpoznanie

Bezsenność to objaw zaburzeń w mózgowych ośrodkach czuwania i snu. Może ona wynikać z występowania czynników zwiększających aktywność ośrodków czuwania lub zmniejszających aktywność systemów odpowiedzialnych za regulacje procesu zasypiania i snu.[1. ]  Zmiany te związane są z procesem starzenia, zaburzeniami oddychania w czasie snu, zaburzeniami ruchowymi (tj. zespół niespokojnych nóg, okresowe ruchy kończyn). Wśród wtórnych czynników mających wpływ na jakość snu można wymienić przewlekły ból, refluks żołądkowo – jelitowy, częste oddawanie moczu, duszność związana z niewydolnością serca, mało intensywny tryb życia, współwystępowanie zaburzeń psychicznych czy złe samopoczucie wynikające z osobistych przeżyć lub stresu.[2. 5.  ]

Kluczem do rozpoznania problemu jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu chorobowego z pacjentem. Pytania kładące nacisk na wyodrębnienie objawów pomogą farmaceucie ustalić, czy istnieje konieczność konsultacji z lekarzem. Najważniejszym punktem wywiadu jest ustalenie dwóch cech bezsenności: rodzaj oraz sposób w jaki wpływa ona na pacjenta. Często jeśli ma postać krótkotrwałą związana jest ze stresem, przyjmowanymi lekami, pojawieniem się nowej choroby, utratą bliskiej osoby, myślami przed snem oraz niską higieną snu. [1., 3., 5. ]

Leczenie bezsenności u osób starszych – preparaty dostępne OTC

  • Higiena snu

Termin ten określa zachowanie pacjenta i praktyki dotyczące snu. Zachęca się Go do regularności kładzenia do snu, regularności w porze wstawania, unikania przekąsek, alkoholu, kofeiny przed snem i najważniejsze dla osób starszych – unikania drzemek w ciągu dnia.[1., 4. ]

  • Leki ziołowe

Leki ziołowe zawierające chmiel, rumianek, melisę, męczennicę cielistą, kozłek lekarski są dostępne w każdej aptece. Preparaty chmielu cieszą się dużą popularnością, a za właściwości nasenne odpowiadają prawdopodobnie substancje goryczkowe. Melisa wykorzystywana jest w ziołolecznictwie od ponad 2000 lat. Posiada niewielkie właściwości uspokajające oraz wspomagające zasypianie. Uspokajające działanie rumianku związane jest z obecnością flawonoidu – apigeniny, który wiąże się z receptorami benzodiazepinowymi w mózgu. Właściwości te zawiera zarówno herbata z kwiatów rumianku jak i wdychany olejek eteryczny. Wodny ekstrakt niekiedy używany jest w leczeniu napadów histerii, koszmarów nocnych czy nadpobudliwości. [3. ] Waleriana  zawiera m.in. argininę, gluta-minę, alaninę i kwas gamma-aminomasłowy (GABA). Jego działanie nasenne prawdopodobnie wiąże się ze wzrostem aktywności transmisji GABA-ergicznej i efektem serotoninergicznym przez wiązanie z receptorami serotoninowymi 5-HT5a. Uważa się także, że kozłek działa na receptory adenozynowe i wspomaga działanie melatoniny.[2. ]

  • Leki

Podstawą leczenia farmakologicznego są preparaty OTC z grupy przeciwhistaminowych takie jak difenhydramina. Badania dowiodły, że difenhydramina (np. Apap noc) w dawce 50 mg wykazuje lepszą skuteczność w wywoływaniu snu u pacjentów niż placebo oraz w tym samym stopniu jak 60 mg pentabarbitalu sodowego. Można ją podawać wyłącznie osobom powyżej 16 r.ż., 20 minut przed snem. Należy jednak zwrócić uwagę, że leki przeciwhistaminowe stosowane w leczeniu bezsenności należą do I generacji. Skutkuje to możliwością wystąpienia interakcji z innymi lekami, wzrostem ciśnienia śródgałkowego czy zatrzymaniem moczu o czym warto pamiętać u pacjentów z jaskrą lub przerostem prostaty. [1. ]

  • Melatonina

Syntetyczna melatonina jest lekiem stosowanym powszechnie jako środek wspomagający w przypadkach zaburzeń rytmu snu i czuwania. Ponadto melatonina o przedłużonym uwalnianiu zarejestrowana jest dla pacjentów od 55. roku życia w monoterapii krótkotrwałego leczenia pierwotnej bezsenności i snu. Może być stosowana bez przerwy nawet do 3 miesięcy. Znacząco skraca czas latencji snu i poprawia jego jakość – staje się on  bardziej regenerującym, poprawiając tym samym jakość życia w ciągu dnia.[3. ]

Autor: mgr farm. Justyna Koziej

Bibliografia:

  1. Rutter P. Opieka farmaceutyczna, Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, 2009, Wrocław.
  2. Gackowski M., Mądra – Gackowska K., Kędziora-Kornatowska K., Koba M., Farmakoterapia bezsenności u pacjentów w starszym wieku, Geriatria 2019, 13, 90-96.
  3. Grabska – Kobyłecka I., Nowak D., Sen, bezsenność i jej leczenie – krótki przegląd aktualnej wiedzy ze szczególnym uwzględnieniem ziołolecznictwa, Pediatr. Med. Rodz. Vol. 10, Numer 3, p. 270–277.
  4. Piotrowicz K., Wybrane zagadnienia dotyczące oceny i leczenia zaburzeń snu u osób w podeszłym wieku w świetle zaleceń,  Gerontologia Polska 2010, tom 18, nr 2.
  5. Sykut A., Ślusarska B., Jędrzejkiewicz B., Nowicki G., Zaburzenia snu jako problem społeczny – wybrane uwarunkowania i konsekwencje zdrowotne, Vol.16, Nr 2 (59)/2017.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo