REKLAMA
REKLAMA

Ból krzyża – co można polecić doraźnie?

Dolegliwości bólowe w obrębie dolnego odcinka kręgosłupa należą do jednych z najbardziej uciążliwych dla pacjentów. Nic więc dziwnego, że często udają się oni do aptek po doraźne środki przeciwbólowe.  Co w takim razie może doradzić im farmaceuta? Kiedy powinien zalecić wizytę u lekarza?

(fot. shutterstock)

REKLAMA
REKLAMA

Nieprzyjemny ból

Każdy choć raz w swoim życiu doświadczył przysłowiowego ,,łupania w krzyżu”. Nieprzyjemny, a niekiedy nawet paraliżujący ból dolnego odcinka pleców, fachowo nazywany jest przez lekarzy bólem odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Warto pamiętać, że to właśnie na tym odcinku kręgosłupa spoczywa największy procent ciężaru ciała, dlatego też nie trudno o bolesną kontuzję.

Różne przyczyny

Dolegliwości ze strony odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa mogą objawiać się w różny sposób. Według literatury najczęściej spotyka się tzw. ból nieswoisty, który nie jest niebezpieczny dla zdrowia. Dyskomfort towarzyszący temu rodzajowi bólu w niedługim czasie powinien minąć bez leczenia, choć może mieć tendencję do nawrotów.  Jako przyczynę przypisuje się mu najczęściej nadwyrężenia mechaniczne różnych struktur kręgosłupa np. w wyniku nadmiernego wysiłku fizycznego.

Należy pamiętać, że przysłowiowe łamanie w krzyżu może mieć podłoże psychogenne i być związane z chronicznym stresem czy być jednym z objawów depresji.

Kiedy robi się poważniej

Innym powodem bólu pleców mogą być zmiany zwyrodnieniowe. Prowadzą one do zwężenia kanału kręgowego a tym samym ucisku rdzenia kręgowego lub poszczególnych wychodzących z niego nerwów.

Literatura medyczna wyróżnia trzy podjednostki tego typu bólu, do którego możemy zaliczyć: zespół korzeniowy, zespół ogona końskiego i chromanie przystankowe neurogenne. Pierwsza z nich objawia się rwącym bólem, często pojawiającym się nagle np. W wyniku podniesienia ciężkiego przedmiotu. Druga z nich to z kolei dolegliwości mrowienia i zaburzenia czucia w obrębie krocza. W zespole ogona końskiego mogą pojawić się również problemy z oddawaniem moczu i stolca. Jest to poważne schorzenie, które wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Z kolei chromanie przystankowe neurogenne rozwija się stopniowo. Same dolegliwości bólowe nasilają się przy wyproście kręgosłupa, a zmniejszają w przypadku pochylenia chorego. Objawami tego zespołu oprócz typowego bólu krzyża są: osłabienie kończyn dolnych, skurcze i bóle łydek.

Sprawdź przegląd leków przeciwbólowych!

Ból dolnego odcinka kręgosłupa z objawami towarzyszącymi takimi jak: gorączka, pogorszenie samopoczucia czy chudnięcie może wskazywać na poważniejszą chorobę. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na ból nasilający się rano i wieczorem, a także towarzyszące temu drętwienia kończyn dolnych. W takim przypadku chory niezwłocznie powinien skontaktować się z lekarzem. Jeśli jednak obok silnego bólu krzyża wystąpiło osłabienie czucia w okolicach krocza czy nietrzymanie/zatrzymanie moczu lub stolca natychmiast należy wezwać pogotowie ratunkowe.

W aptece

Apteki stanowią często pierwszą placówkę medyczną, do której udają się pacjenci z bólem pleców. Farmaceuta udzielający porady pacjentowi już na wstępie powinien zapytać o charakter, lokalizację, czas trwania i czynniki towarzyszące bólowi. Dzięki czemu będzie mógł on skuteczniej dobrać odpowiedni środek leczniczy lub zalecić pacjentowi wizytę u lekarza.

Jeśli objawy nie wydają się nader niepokojące, to ból krzyża może być leczony objawowo poprzez zastosowanie doraźnych środków przeciwbólowych. Światowa Organizacja Zdrowia w 1986 roku podzieliła leki stosowane w bólu pleców na trzy podstawowe grupy. Przy czym leki z każdej kolejnej grupy według WHO charakteryzują się wyższą skutecznością niż leki grupy niższej.

Według zaleceń organizacji leczenie powinno rozpoczynać się od leków I stopnia, do których zaliczamy paracetamol i NLPZ. Do leków II stopnia zalicza się słabe opioidy, a grupę III reprezentują silne opioidy. Bez recepty można otrzymać paracetamol oraz leki z grupy NLPZ.

Paracetamol

Stanowi jedną z najczęstszych substancji stosowanych w bólach krzyża. Mechanizm jego działania nie został jeszcze dokładnie poznany. Przeciwskazaniem do stosowania paracetamolu jest choroba alkoholowa, a także ciężkie postacie niewydolności wątroby i nerek. Bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem, paracetamol nie powinien byś stosowany dłużej niż przez 3 dni.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne

To grupa substancji o różnej budowie chemicznej stosowanych przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Ich ogólny mechanizm działania polega na hamowaniu cyklooksygenazy, biorącej udział w syntezie prostaglandyn. Obecnie literatura nie wskazuje konkretnej substancji w stosowaniu bólów krzyża, a dobór konkretnego preparatu powinien wynikać z jak najmniejszych skutków ubocznych dla pacjenta. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że nie wszystkie substancje tej grupy są dostępne bez recepty. Dlatego też tylko preparaty zawierające: ibuprofen, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, deksketoprofen i diklofenak mogą być stosowane doraźnie.

Z powyższych substancji  ibuprofen, ketoprofen i diklofenak są dostępne w postaci żelu. Wszystkie z kolei preparaty są dostępne w formie tabletek. W tym przypadku, trzeba jednak pamiętać, że leki tej grupy działają niekorzystnie na układ pokarmowy, dlatego przeciwskazaniem jest ich stosowanie u osób z wrzodami żołądka i dwunastnicy.

Środki niefarmakologiczne

Zaliczyć możemy do nich maści rozgrzewające, które często zawierają kamforę. Działa ona drażniąco, co skutkuje rozgrzaniem poprzez miejscowe rozszerzenie naczyń krwionośnych. Inną substancją o działaniu rozgrzewającym jest kapsaicyna, stosowana transdermalnie w formie plastrów. Korzystanie z preparatów z pozwala na rozluźnienie obrzękniętych więzadeł i mięśni w obrębie kręgosłupa.

Innym sposobem na radzenie sobie z bólem krzyża według literatury mogą być okłady z lodu, poprzez zmniejszanie ogniska zapalnego. Zaleca się również, by chorzy układali się do snu z podkurczonymi nogami, co zmniejsza napięcie mięśni kręgosłupa.

Wbrew pozorom, lekarze zachęcają pacjentów z bólem krzyża do aktywności fizycznej, w ramach ich możliwości. Pacjenci z dolegliwościami bólowymi powinni unikać spędzania dłuższego czasu w łóżku. Wynika to z tego, że często dolegliwości dolnego odcinka kręgosłupa mogą być związane z zastojem mięśni i stawów właśnie w następnie braku ruchu. Dodatkowo, dłuższe przebywanie w jednej pozycji może prowadzić niejako do poczucia pogłębienia jego niesprawności i pogorszenia nastroju chorego.

Pamiętajmy jednak, że w przypadku chronicznych bólów krzyża, chory nie powinien ograniczać się do leczenia objawowego a niezwłocznie udać się do lekarza w celu dalszej diagnostyki.

 

Bibliografia:

  1. Jarosz J. – Leczenie farmakologiczne bólów kręgosłupa. Lekarz POZ, 1/2015 vol. 1
  2. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/63737,bol-krzyza
  3. https://www.mp.pl/bol/wytyczne/74639,bol-krzyza
  4. Farmakodynamika – podręcznik dla studentów farmacji – tom 1 i 2 – Waldemar Janiec, PZWL
  5. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=1343
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu aptekarz.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo