REKLAMA
REKLAMA

Badania laboratoryjne w diagnozie astmy

Jedną z najczęściej występujących chorób przewlekłych jest astma oskrzelowa. Choruje na nią około 300 milionów osób na całym świecie. Nieleczona astma obniża jakość życia, a nawet może doprowadzić do śmierci. Jednakże, aby mogła być leczona, najpierw musi zostać prawidłowo zdiagnozowana.

(fot. shutterstock)

 

REKLAMA
REKLAMA

Astma to przewlekła choroba zapalna, która dotyczy dróg oddechowych. Cierpią na nią zarówno dorośli, jak i dzieci. Przewlekłemu stanowi zapalnemu towarzyszy nadreaktywność oskrzeli, co doprowadza do obturacji ich i wystąpienia objawów takich jak: duszność, świszczący oddech, kaszel i uczucie ściskania w klatce piersiowej. Objawy astmy mogą pojawiać się i znikać, ale stan zapalny występuje nieustannie.

Astma oskrzelowa może mieć podłoże atopowe, które związane jest z nadmiernym wytwarzaniem immunoglobuliny E w organizmie. Wówczas mamy do czynienia z astmą atopową, alergiczną. Astma o podłożu nieatopowym charakteryzuje się prawidłowym poziomem immunoglobuliny E.

 

Spirometria

Spirometria jest jednym z najczęściej wykorzystywanych badań w diagnostyce chorób układu oddechowego, a przede wszystkim bezpiecznym i nieinwazyjnym. Pozwala na obiektywną ocenę czynności płuc. Spirometria wymaga dużego zaangażowania ze strony pacjenta i jego wynik zależy od rzetelnego wykonywania poleceń przekazywanych przez osobę przeprowadzającą badanie. Zadaniem pacjenta jest głęboki wdech, a po nim jak najszybszy i najbardziej intensywny wydech. Kilkakrotne uzyskanie podobnych wyników świadczy o prawidłowym wykonaniu.

Podczas spirometrii oceniana jest nasilona pierwszosekundowa objętość wydechowa (FEV1), natężona pojemność życiowa (FVC) oraz szczytowy przepływ wydechowy (PEF). Bardzo ważnym parametrem jest wskaźnik Tiffenau, czyli iloraz FEV1/FVC%. Dzięki niemu można określić, czy nieprawidłowości są spowodowane zwężeniem oskrzeli, czy występują na skutek zmniejszenia objętości płuc. Wyniki tego badania analizuje lekarz.

Jako badanie uzupełniające wykorzystuje się próbę odwracalności obturacji oskrzeli z zastosowaniem leku rozszerzającego oskrzela. Po podaniu krótkodziałającego β2-mimetyku zauważalny jest wzrost FEV1, ze względu na charakterystyczną dla astmy odwracalność skurczu dróg oddechowych.

 

Testy alergiczne

Testy skórne służą do określenia czy astma ma podłoże atopowe. Dzięki rozpoznaniu alergii na konkretne alergeny leczenie i kontrola astmy są łatwiejsze. Wykonując testy skórne, nakłada się na skórę roztwór zawierający alergeny i nakłuwa skórę pacjenta. Alergen wchodzi w reakcję z tkankami, przez co pojawia się bąbel i zaczerwienienie. Wystąpienie bąbla o średnicy większej niż 3 mm oznacza obecność przeciwciał swoistych dla danego alergenu. Analiza i interpretacja wyników to zadanie lekarza.

Ważne jest odpowiednie przygotowanie pacjenta. Przed wykonywaniem testów alergicznych należy ostawić na odpowiedni czas leki przeciwhistaminowe, które spowodują zahamowanie powstawania odczynów skórnych. Nie wolno stosować kosmetyków w miejscu, w którym będzie przeprowadzany test.

 

Próby nadreaktywności oskrzeli

Do diagnostyki astmy oskrzelowej wykorzystywane są także testy prowokacyjne. Najczęstszym parametrem mierzonym w czasie przeprowadzania próby jest nasilona pojemność wydechowa pierwszosekundowa. Do wykonania testu głównie stosuje się metacholinę, histaminę lub zwiększony wysiłek fizyczny. Skurcz mięśni gładkich oskrzeli wywołany przez histaminę jest skutkiem pobudzenia receptorów histaminowych H1, natomiast metacholina pobudza receptory muskarynowe M3.

Pomiar FEV1 wykonuje się w 30. i 90. sekundzie po inhalacji, a następnie oblicza się proc. spadku FEV1. Wynik pozytywny otrzymuje się, gdy wartość FEV1 zmaleje o 20% w stosunku do wartości zmierzonej przed zastosowaniem czynnika bronchospastycznego.

Test wysiłkowy wykonywany jest z wykorzystaniem bieżni lub ergometru rowerowego. Wysiłek powinien trwać od 6 do 8 minut. Po jego zakończeniu wykonuje się spirometrię w 1, 3, 5, 10 i 15 minucie. Zmniejszenie FEV1 o więcej niż 15% lub PEF o więcej niż 20% wartości początkowej jest podstawą do zdiagnozowania astmy.

Więcej na temat astmy znajdziesz tutaj!

 

Badanie poziomu IgE

Całkowite stężenie immunoglobulin klasy E we krwi oznacza się, aby stwierdzić, czy jest to choroba o podłożu alergicznym. Należy jednak pamiętać, że poziom IgE może być podwyższony nie tylko w przypadku atopowej astmy oskrzelowej, ale także w zakażeniach pasożytniczych, chorobach nowotworowych lub niektórych schorzeniach nerek.

 

Bibliografia:

  1. Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych – Wanda Balińska-Miśkiewicz, Katedra Pediatrii, Klinika Pediatrii, Alergologii i Kardiologii AM we Wrocławiu
  2. https://www.mp.pl/pacjent/astma/badania.html
  3. https://www.pta.med.pl/dla-alergikow/alergia/diagnostyka/
  4. Podstawy alergologii – Wojciech Mędrala, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, wyd.1
REKLAMA

Patrycja Ciabach

Jestem studentką IV roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Interesują mnie tematy związane z farmacją kliniczną i recepturą. W wolnym czasie jeżdżę na rolkach lub rysuję. Kocham zwierzęta i podróżowanie.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]