Aloes – właściwości, interakcje, charakterystyka

Aloe vera

Aloes jest jednoliściennym sukulentem występującym głównie na terenach Afryki, półwyspu Arabskiego i na Madagaskarze. Wszystkie odmiany rośliny prócz Aloe vera objęte są ścisłą ochroną. W sprzyjających warunkach aloes może osiągnąć nawet do 5 metrów wysokości.

Aloes jest bogaty w składniki mineralne. W swoim składzie zawiera duże ilości witamin z grupy B. Występuje w nim nawet zawarta przeważnie w produktach pochodzenia zwierzęcego witamina B12. Ponadto jest źródłem on około 20 aminokwasów i witamin A, E oraz C. W skład soku z aloesu wchodzą również mikroelementy takie jak magnez, miedź, cynk, selen oraz mangan. Roślina obfituje również w nienasycone kwasy tłuszczowe oraz enzymy (amylaza, peroksydaza). W aloesie odnajdujemy również ligninę.

Zobacz też: Wzmocnij odporność na stres

Właściwości aloesu

Preparaty zawierające w swoim składzie aloes, spożywane codziennie wspomagają nasz układ odpornościowy. Zawarte w nim polisacharydy (glukomannan, acemannan) pobudzają makrofagi odpowiedzialne za usuwanie patogenów chorobowych z organizmu. Zwiększenie odporności związane jest również z dużą zawartością przeciwutleniaczy, dzięki czemu aloes spowalnia starzenie organizmu.

W opublikowanych przez Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics badaniach na zwierzętach stwierdzono, że występujące w aloesie glikoproteiny blokują reakcje antygen-przeciwciało. Mają one zdolność do hamowania syntezy histaminy oraz leukotrienów z komórek tucznych. Komórki tuczne odpowiedzialne są za reakcje układu odpornościowego wobec obcych substancji. Wskazano również, że zawarte w roślinie związki antrachinonowe (aloe-emodyna) hamują syntezę prozapalnych cytokin. 

Jako roślina bogata w składniki mineralne aloes ma szereg właściwości farmakologicznych. Aloes drażni jelito grube, hamując wchłanianie wody, dzięki czemu posiada silne działanie przeczyszczające. Zwiększa wydzielanie żółci oraz soków trawiennych. Działa bakteriobójczo. Aloes używa się w preparatach na cukrzycę, miażdżycę, zaburzeniach hormonalnych, wrzodach, astmie, łuszczycy. Ponadto odnalazł zastosowanie w chorobach oczu oraz stomatologii, przy zapaleniu dziąseł, oraz w profilaktyce aft. Aloe vera regeneruje naskórek. Wykorzystywany jest także w leczeniu blizn, uszkodzeń naskórka, oparzeń, odmrożeń i wysypek. Posiadając dobre właściwości nawilżające, stosowany jest jako dodatkowy składnik w aeorozolach używanych w nieżycie nosa. Sok z aloesu stosowany jest w także nadkwasocie.

Przeczytaj również: Pacjent z przeziębieniem w aptece – jeżówka i jej wpływ na odporność

Historia

Już w wierzeniach ludowych aloes wykorzystywany był jako środek przeczyszczający oraz przyśpieszający gojenie ran. Wierzono, że roślina uśmierza również bóle głowy i zapobiega występowaniu psychoz. Sukulent stosowany był w tyfusie brzusznym, flegmonach, ropnym zapaleniu spojówek, początkowych stanach katarakty. Uważano, że aloes wspomaga leczenie zapalenia szpiku kostnego, a także dyfterytu.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Mimo, że preparaty lecznicze zawierające w swoim składzie aloes są naturalne, posiadają wiele przeciwwskazań. Między Należy pamiętać, że produkty posiadające w składzie wyciągi z aloesu są niewskazane u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią. Wynika to z braku dokładnych badań na temat skutków działa rośliny w tej grupie osób. Przypuszcza się , że składniki mineralne zawarte w aloesie mogą stymulować skurcze macicy. Natomiast u dzieci karmionych mlekiem matki spożywającej preparaty aloesowe zaobserwować można występowanie nadmiernej biegunki oraz niepokój. Spożywania dużych ilości aloesu unikać powinny osoby z kruchością naczyń krwionośnych oraz z nadciśnieniem. Aloes z racji składu może przyczyniać się do zaburzenia równowagi sodowo-potasowej w organizmie oraz uszkadzać wątrobę. Nie zaleca się podawania preparatów aloesu bez konsultacji z lekarzem.

Duże ilość spożywanych produktów aloesowych wytwarzanych z całych liści, dzięki sporej zawartości aloiny sprzyjaja powstawaniu nowotworów jelit. Liście mają bardzo niewielką ilość aloiny, bądź nie mają jej wcale. Długotrwałe stosowanie naturalnych leków i suplementów aloesowych przyczynia się do powstawania bolesnych skurczów mięśni brzucha, biegunek, zapalenia wątroby, czerwonego moczu oraz zaparć.

Czytaj także: Co ma wspólnego błonnik, jeżówka i aloes?

Interakcje z lekami

Mimo naturalnego pochodzenia aloes może wchodzić w interakcje z lekami. Odradza się łączenie go z glikozydami nasercowymi. Aloes może przyczynić się do zwiększonego ubytku jonów potasu z organizmu co może być przyczyną m.in. arytmii. Produktów nie zaleca się stosować również z kortykosteroidami (prednizolonem, prednizonem). Przypuszcza się, że produkty z aloesem obniżają poziom cukru we krwi, dlatego zaleca się ostrożność w przypadku osób stosujących leki hipoglikemizujące (insuliny, glipizyd, glimepiryd, pioglitazon). Osoby te powinny regularnie badać poziomu glukozy we krwi.

Preparaty z aloesem

W aptekach możemy odnaleźć wiele preparatów na bazie aloesu – żele, soki, tabletki, płyny.  Stosowanie zewnętrzne żelu z aloesu zazwyczaj odbywa się miejscowo na zmienione miejsce na skórze, aż do momentu ustąpienia objawów. Natomiast wewnętrze przyjmowanie produktów aloesowych (soku) przeważnie wiąże się z przyjmowaniem 5 łyżeczek preparatu 3 razy dziennie. Należy pamiętać, że efekt działania naturalnych leków na bazie sukulentu u każdej osoby może być inny i wystąpić w innym czasie. Niekiedy na efekty trzeba czekać dłuższy okres.

mgr farm. Oliwia Krasińska

Bibliografia:

1. Strzelecka, J. Kowalski; „Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa”; Warszawa; 2000.
2. Biostymina; Chpl.
3. Wierzbicka I.; „Aloes – naturalny lek nie tylko na odporność”.
4. Kaźmierczak D.; „Czy aloes wspomaga organizm w okresie jesiennym?”.
5. Dybalski Sz.; „Sok z aloesu. Jakie ma właściwości i czy wpływa na odporność organizmu?”; 2022.
6. Stragan Zdrowia, „Aloes równa się odporność”.
7. Zapalenie Tarczycy Hashimoto; „Korzyści ze stosowania aloesu w chorobach tarczycy”.