Alergiczny nieżyt nosa – jak z nim walczyć?

Alergiczny nieżyt nosa to coraz częściej występująca choroba w naszym społeczeństwie. Warto zatem dowiedzieć się więcej na jej temat oraz przypomnieć leki stosowane w terapii tego schorzenia.

(fot. shutterstock)

Czym jest alergiczny nieżyt nosa?

To zespół objawów związanych z IgE-zależnym procesem zapalnym błony śluzowej nosa. Jest konsekwencją działania alergenów znajdujących się w środowisku, do których zalicza się pyłki drzew, traw, krzewów, roztocza kurzu, pleśnie, sierść zwierząt czy alergeny zawodowe. Charakterystyczną cechą są nacieki komórek zapalnych w błonie śluzowej i w warstwie podśluzowej [1].

Rozpoznanie

Jest ono oparte na zgodności pomiędzy objawami alergii potwierdzonymi w wywiadzie lekarskim a wynikami badań, do których należy test skórny oraz obecność swoistych IgE we krwi. Do objawów klinicznych zalicza się wyciek wodnistej wydzieliny z nosa, kichanie tzw. „salwami”, świąd i niedrożność nosa oraz zapalenie spojówek. Ważnym aspektem jest występowanie innych epizodów alergii u pacjenta, jak również nasilenie objawów podczas kontaktu z alergenem [2].

Alergiczny zawodowy nieżyt nosa

WRR (ang. Work-related rhinitis) jest dobrze poznaną i częstą zawodową jednostką chorobową. Wiele mechanizmów immunologicznych odpowiada za powstanie tego schorzenia. Głównym czynnikiem jest natomiast nadmierna ekspozycja na alergen w środowisku pracy. Objawy tej choroby pojawiają się zwykle po okresie latencji u osoby predysponowanej i powracają po każdej kolejnej ekspozycji lub utrzymują się w sposób ciągły [3].

Problem epidemiologiczny alergicznego nieżytu nosa

Jest to jednostka chorobowa, która występuje u około 10-25% populacji ludzkiej, co klasyfikuje ją na pierwszym miejscu spośród chorób alergicznych. Najbardziej niepokojącym faktem jest to, że tendencja zachorowalności ciągle rośnie. Przykładem jest Szwajcaria, gdzie liczba przypadków z każdym dziesięcioleciem wzrasta o 1,5%. Obserwowany wzrost może być związany ze zmianami stylu życia społeczeństwa, których konsekwencjami jest zwiększone narażenie na alergeny [4].

Terapia alergicznego nieżytu nosa

Antagoniści receptora H1

Jedną z form terapii jest kompetycyjne hamowanie histaminy w tkance docelowej. Wykorzystuje się tutaj niedopuszczenie do reakcji histaminy z receptorem. Terapia ta może być zarówno miejscowa – na śluzówkę nosa, jak i układowa. Stosuje się zatem azelastynę, dimetynden + fenylefrynę w formie aerozoli lub kropel donosowych. W tabletkach przyjmowanych per os używa się najczęściej cetyryzynę oraz loratadynę.

Stabilizatory komórek tucznych

Kromony to grupa leków, które stabilizują błonę komórkową mastocytów i zmniejszają uwalnianie histaminy. Ważnym aspektem pod kątem adherence jest regularne dawkowanie, ponieważ efekt przynoszą dopiero po okresie wysycenia organizmu (do 48h). Podstawowa stosowana cząsteczka to nedokromil. Jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6 roku życia.

Glikokortykosteroidy

Preparaty te są stosowane, aby zahamować miejscowo stan zapalny. Redukując obrzęk, osłabiają reakcję immunologiczną. Są często stosowane razem z α-sympatykomimetykami. Do leków stosowanych w tej grupie zalicza się budezonid, flutykazon oraz mometazon.

α1-sympatykomimetyki

W kuracji alergicznego nieżytu nosa znajduje zastosowanie również ta grupa leków. Obkurczają one ściany naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa, co zmniejsza obrzęk. Wykorzystuje się ksylometazolinę oraz oksymetazolinę.

Wskazówki dla pacjenta

Warto znać kilka „tricków” dzięki, którym pacjent odczuje większą ulgę lub objawy choroby nie nasilą się w maksymalnym stopniu. Jednym z nich jest informowanie o metodach ograniczenia ekspozycji na pyłki. Wieczorne mycie włosów, zamykanie okien w nocy oraz pozostawienie ubrań noszonych w dzień poza sypialnią może przynieść poprawę. Chłodne kompresy na oczy, przemywanie śluzówek solą fizjologiczną również jest wskazane [5].

Bibliografia:

  1. FORNAL, RAFAŁ, et al. „Nieżyt nosa-najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia.” Alergia Astma Immunologia4 (2015).
  2. Grad, Anna, et al. „Rozpoznanie i leczenie alergicznego nieżytu nosa.” Pediatria i Medycyna Rodzinna3 (2009): 199-203.
  3. Salski, Witold, et al. „Nieżyt nosa związany z pracą–czy zawsze jest to choroba zawodowa?.” Medycyna Pracy6 (2016): 801-815.
  4. Rutkowski, Ryszard, Bożena Kosztyła-Hojna, and Joanna Rutkowska. „Alergiczny nieżyt nosa-problem epidemiologiczny, ekonomiczny i społeczny XXI wieku.” Pneumonologia i Alergologia Polska5 (2008): 348-347.
  5. Lennecke, K., K. Hagel, and K. Przondzionko. „Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób.” (2012).
Podobał się artykuł? Podziel się!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
13 komentarzy
avatar
Komentujesz jako gość!
Mateusz Jabłoński 2018-11-23 17:42:41
Mycie wieczorem głowy - niby sprawa oczywista, a jednak nei zawsze się o tym pamięta, a pewnie w jakimś stopniu niweluje alergeny wywołujące alergię.
Karolina Przybyszewska 2018-11-25 17:48:21
Tylko w przypadku kobiet to często kłopotliwe, fryzura ułożona wieczorem może nie dotrwać rana...
Kamil Lewandowski 2018-11-30 20:35:18
Agata Godos 2018-11-24 14:12:54
Więcej osób myje głowę rano, niby prozaiczne.
Sylwia Bogiel 2018-11-24 20:35:06
te triki należy sobie dobrze przyswoić
Jolanta Rembiejewska 2018-11-30 20:47:28
teraz latwo o przeziebienie wiec preferuje zdecydowanie wieczorne mycie glowy
Karolina Przybyszewska 2018-11-30 20:51:13
Latem mi się zdarza zdecydowanie częściej, zimą rzadziej ale również.
Sylwia Bogiel 2018-11-24 21:00:24
szczególnie gdy jest się alergikiem
Kamil Lewandowski 2018-11-30 20:37:07
Wieczorem a nie rano? Żeby mieć popirzgane w każdą stronę na drugi dzień?
Agnieszka Skrzetuszewska 2018-12-01 10:50:16
Oprócz umycia głowy dobrze też po powrocie ze spaceru dokładnie umyć ręce i twarz oraz przepłukać nos.
Tobiasz Sebastyan 2018-12-01 14:58:32
Niech zrobią specjalne końcówki do prysznica do płukania nosa :) mam alergie jakieś 20 lat i nigdy nie płukałem nosa .